آزمایشگاه انسان‌شناسی

ایران در سه گانه ی فرمان آرا(شیوا منتظری)

Azmayeshgah- bahman-farmanara.jpg

در این پژوهش سه گانه ی فرمان آرا «بوی کافور ،عطر یاس »، « خانه ای روی آب » و«یک بوس کوچولو » از دیدگاه ایرانشناختی مورد کنکاش و باز کاوی قرار می گیرد .این سه گانه به خاطر ارجاعات متعددش به ایران و مسائل مرتبط با آن بر گزیده شده است . ما دراین پژوهش بر آنیم تا ببینیم اوضاع سیاسی اجتماعی ایران چگونه در این سه گانه انعکاس یافته ، فرهنگ ، آداب و رسوم ، میراث فرهنگی و جهان بینی این مرز و بوم چگونه در این آثار جلوه گر شده و در کل ایران سه گانه ی« فرمان آرا» به چه شکل به تصویر کشیده شده است ؟این مسائل به ترتیب پس از معرفی کارگردان و آثار او در یک فصل مورد بررسی قرار خواهد گرفت. سپس در بخش ارزیابی منابع بیشتر به نقد و بررسی این آثار خواهیم پرداخت. ادامه مطلب

زن در اشعار میرزا علی اکبر صابر(امین مهینی خداویردی نیا)(2)

azmayeshgah-saber-2.jpg

یک بحر طویل در مورد زنان: یک بحر طویل در مورد زنان:- ای فلک ظلمون عیاندیر، بو نئجه دوری زماندیر، کی ایشیم آه و فغاندیر، منی یاندیرما آماندیر، اورگیم دوپ دولو قاندیر، هامی غمدن بو یاماندیر، کی نئچه اهل قلملر بوراخیب جانیما غملر، قاریشیب درد بهملر، اورگیم ایندی ورملر، غازیته، ژورناله بو کفر شییملر، نئجه جراتله رقملر یازیب، اسلامه سیتملر ائلییر کی../ای فلک ظلم تو عیان است، چگونه ایامی است این ایام، که کارم آه و زاری شده است، زنهار مرا نسوزانید، دلم پر خون شده است، در روزنامه ها، و مجله ها این کافران، ببین چگونه جرات می کنند، بنویسند، و به اسلام ظلمها بکنند که... ادامه مطلب

زن در اشعار میرزا علی اکبر صابر(امین مهینی خداویردی نیا)(1)

azmayeshgah- saber.jpg

دوره حکوت قاجار و انقلاب مشروطه ایران، دوره تغییر کارکرد ادبیات در مقایسه با تاریخ چند صد ساله آن است. در این دوره مطبوعات با توجه به محبوبیت ادبیات در میان مردم، شروع به استفاده از آن برای تبلیغ اندیشه های نوین کردند و با این کار گونه جدیدی از شعر – بنابر تعبیر یحیی آرین پور – اشعار مطبوعاتی، پدیدار شد.(...) تلاش پژوهش حاضر، در شناخت شعر و اندیشه میرزا علی اکبر صابر در مورد وضعیت زنان در روزگار قاجار است. برای انجام این امر لازم است، بخشهای مهم و تاثیر گذار زندگی صابر و تاثیر حوادث مختلف بر شعر او، اندیشه های مختلفی که او راجع به زنان دارد، مورد بررسی قرار گیرد... ادامه مطلب

در ستایش فردوسی

akhbar-ferdowsi.jpg

هیچ شاعری در ادب ما، فردوسی نیست و فردوسی به لحاظ جامعیت کلامش به هیچ یک از خیل سخن‌سرایان معاصر یا قبل و بعد از خود نمی‌ماند و پدیده منحصر به فرد و جامع و مانعی است که با شفاف‌ترین و قابل فهم‌ترین زبان‌ها با مردم خویش سخن می‌گوید. بیش از یک هزاره از آفرینش شاهنامه می‌گذرد و ما امروز بیش از پیش به شناخت این اثر سترگ نیازمندیم. نشست «در ستایش فردوسی» در روز چهارشنبه ۲۵ اردیبهشت به مناسبت روز بزرگداشت فردوسی در شهرکتاب مرکزی برگزار می‌شود... ادامه مطلب

منش و ویژگی های ایرانی (زاگرس زند)

Azmayeshgah- zagros-3-jamalzadeh.jpg

سرزمین ایران و اقوام ایرانی از دیر باز مورد توجه دیگر ملت ها و دولت ها بوده اند. جایگاه ویژه و بسیار مهم فلات ایران که پل و پیوند دهنده ی دو سوی جهان به یکدیگر بوده است،و منابع و ثروت های طبیعی و انسان ساز که با دیرینه ی شهر نشینی در ایران پیوندی ژرف داشته است،همواره برای همگان قابل توجه بوده است. از این رو و بنا بر سالنامه های آشوری و بابلی از هزاره ی دوم پیش از میلاد، در مورد ایرانی ها ،گرچه نه با این نام و به نامهایی از اقوام ایرانی چون؛ایلامی ها،لولوبی ها،گوتی ها ،کاسی ها، مانایی ها و در ادامه با آمدن قبایل ایرانی چون مادها ، نوشته هایی به جا مانده است، که بیشتر جنبه ی نظامی و اقتصادی داشته اند... ادامه مطلب

انسان شناسی شهری گرمسار(زهره انواری)(4)

Azmayeshgah-garmsar-4.jpg

شهر گرمسار از قدیم تا هنگام کشیده شدن جاده کمربندی که مسیر مسافران را از شهر به خارج از آن منحرف کرده، محل عبور مسافران از تهران به سمنان و شهرهای دیگر بوده است و شهر حول همین محور به شکل خطی از غرب به شرق شکل گرفته است و مسیر این خط را می توان از ابتدای بلوار انقلاب که ورودی شهر گرمسار از تهران است تا انتهای خیابان کشاورز دنبال کرد که میدان های اصلی شهر به ترتیب میدان انقلاب، میدان شهدا، میدان امام و میدان معلم در مسیر این خط قرار گرفته اند و شهر را به دو نیمه تقسیم می کنند به طوریکه تمام شهر حول محور این خط شکل گرفته و از شمال و جنوب این خط گسترش یافته است. این خط مرکزی را همانطور که دیدیم چهار نقطه که میدان های اصلی شهر هستند قطع کرده اند که فاصله بین این نقاط از لحاظ کارکردی به سه قسمت تقسیم می شود... ادامه مطلب

انسان شناسی شهری گرمسار(زهره انواری)(3)

azmayeshgah-garmsar-3.jpg

شهر گرمسار همان طور که در بخش اول گفته شد از یکجانشینی طایفه‌های مختلف در زمان‌ها و دوره‌های مختلف به وجود آمده است. به همین دلیل این شهر به جزیره اقوام معروف است. این قسمت که در نتیجه تحقیق میدانی در شهر گرمسار صورت گرفته به معرفی طوایف و فامیلی های معروفی که در حال حاضر در گرمسار ساکن هستند و هر کدام منتسب به طایفه‌ای هستند، از دید نمونه‌های مورد تحقیق می پردازیم که می توان آن را با معرفی اقوام در قسمت تاریخی همین تحقیق مقایسه کرد... ادامه مطلب

انسان شناسی شهری گرمسار(زهره انواری)(2)

azmayeshgah-garmsar-2.jpg

برای بررسی اقتصادی شهر گرمسار به شرح وضعیت اشتغال در بخش های مختلف می پردازیم و در واقع اشتغال را معیاری برای شرح وضعیت اقتصادی در تحلیل های‌مان قرار می‌دهیم. همچنین برای تحلیل بهتر وضعیت اقتصادی ناگزیریم که شهر گرمسار را با بقیه نقاط شهرستان گرمسار ائم از روستایی و شهری مقایسه کنیم تا بتوانیم پدیده‌هایی مانند مهاجرت و تغییر اشتغال را تحلیل کنیم. اشتغال در شهر گرمسار بین سال های 1355 تا 1375 را می توان به چهار گروه کشاورزی و دامداری، صنعتی، خدماتی و مشاغل دیگر تقسیم کرد که در زیر به توضیح دو بخش مهم تر یعنی کشاورزی- دامداری و صنعتی می پردازیم... ادامه مطلب

انسان شناسی شهری گرمسار (زهره انواری)(1)

azmayeshgah-garmsar-1.jpg

در این تحقیق که به شکل میدانی در شهر گرمسار انجام شده سعی بر آن است که با نگاهی انسان‌شناسانه به رابطه بین فضا، زمان و نشانه‌ها با انسانی که این عوامل را هم مصرف و هم بازتولید می کند، پرداخته شود. در این راستا به علت ویژگی خاص شهر گرمسار که از مجموع و همزیستی چند قوم در کنار هم ایجاد شده بیشتر توجه تحقیق به مسئله خانواده و روابط خویشاوندی است که مهمترین عامل داد‌و‌ستد فرهنگی بین این اقوام بوده و در نتیجه این تبادل فرهنگی است که می‌توان فضای زیست شده توسط آنان را مورد بررسی قرار داد... ادامه مطلب

نگاهی به شخصیت پردازی و شخصیت ها در رمان «تهران مخوف»( نجمه منوچهری)(2)

azmayeshgah-tehran makhof-1.jpg

نویسنده ابتدا تصویری از ظاهر فرد به دست می دهد و سپس صفاتی از افراد را بیان می کند که انسان ناخود آگاه با برخورد دوباره با آن شخصیت توقع رفتاری مشابه از او را دارد. ولی مسئله به اینجا ختم نمی شود واو شخصیت ایجاد شده را رها نمی کند بلکه موشکافانه تمام ابعاد وجودی اورا وا می کاود.در سراسر داستان شخصیتهای اصلی یعنی فرخ، مهین، ف السلطنه و سیاوش میرزا تغییر نمی کنند وشاهد تحولی در منش و رفتار آنان نیستیم شخصیتهای مثبت به طور افراطی خوب و بدها اغراق آمیز بودند... ادامه مطلب

نگاهی به شخصیت پردازی و شخصیت ها در رمان «تهران مخوف»( نجمه منوچهری)(1)

azmayeshgah- tehran makhof - 2.jpg

بروز انقلاب مشروطیت درایران همواره به عنوان یک حادثه تعیین کننده سیاسی ارزیابی شده که متاثر از جریانات روشنفکری برخاسته از فرهنگهای متفاوت و حرکت های سیاسی جاری در اوایل قرن 20 بوده که علاوه بر ایران براکثر کشورهای منطقه تاثیر گذارده است. برخلاف بافت،زمینه و اهمیت وسیع فرهنگی و جهانی این انقلاب ،مطالعات صورت گرفته درباره این حرکت ایرانیان، عمدتاً برحوادث سیاسی ودیپلماتیک و نتایج اولیه آن تمرکز داشته و حرکتهای فرهنگی وروشنگرانه که به انقلاب مشروطه انجامید وتا امروز نیز تداوم داشته است،چنانچه باید مورد توجه قرار نگرفته است بویژه از منظر مطالعات تطبیقی و میان رشته کمتربررسی شده است... ادامه مطلب

جلوه‌هایی از مشارکت عرفا و متصوّفه در حیات اجتماعی و پیشرفت ایران(علی نوری)

azmayeshgah-soufian.jpg

عرفا و متصوفه در حیات اجتماعی ایران بر خلاف آنچه که بسیاری از روشنفکران و عامه تصور می‌کنند نقشی موثر داشته‌اند و این نقش در دوره های مختلف تاریخی در اشکال متفاوت و دارای قوت و ضعف بوده است. همچنین در پیشرفت زبان فارسی و مذهب اسلام نیز کارکرد اجتماعی تصوف به نحو چشمگیری در بسیاری از نقاط دنیا به وضوح به چشم می‌خورد. در این تحقیق با نشان دادن مثال‌های متعددی استدلال می‌شود تصوری که روشنفکران و عوام از تصوف به عنوان تخدیر توده‌ها و مانع پیشرفت‌های اجتماعی و همچنین عاملی در جهت عقب‌ماندگی و ستم‌پذیری وجود دارد صحیح نیست و خود عرفا و متصوفه در بسیاری از مواقع خلاف این را ثابت کرده‌اند... ادامه مطلب

انسان شناسی در چین

akhbar-anthropology of china.jpg

خانم دکتر اورلی نوو عضو مرکز علمی پژوهش های علمی فرانسه و آزمایشگاه انسان شناسی معاصر روز یکشنبه 8 اردیبهشت 1387 ساعت 5 تا 7 بعداز ظهر نخستین کنفرانس از مجموعه برنامه های خود را در تهران درباره انسان شناسی در چین در دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران، سالن انجمن جامعه شناسی ایران ، زیر پل گیشا اجرا می کنند. خانم دکتر نوو که به دعوت دانشگاه تهران در دانشکده علوم اجتماعی در ایران به سر می برند چندین برنامه دیگر را نیز در روزهای آینده خواهند داشت که هربار به اطلاع خوانندگان خواهد رسید... ادامه مطلب

منش ایرانی از نگاه "مهدی بازرگان"(زاگرس زند)(2)

azmayeshgah-bazargan-2.jpg

شمار زیادی از جمعیت ایران را عشایر و اقوام کوچ رو تشکیل می داده اند. که هر چه به گذشته برگردیم شمارشان به نسبت کل جمعیت بیشتر بوده است. زندگی اقوام بزرگ ایرانی وابسته به دام بوده است و دام نیز به گیاه و چراگاه . از این رو همواره از ییلاق به قشلاق و وارونه و به دنبال چراگاه مناسب می رفته اند. پس بجز مقداری بسیار اندک و در حد نیازهای زودگذر، آن هم نه در همه ی عشایر، ایلهای ایران نمی توانسته اند کشاورزی پیشه کنند. به بیان کلی جای"زندگی ایلی" در نوشتار ایشان خالی است... ادامه مطلب

منش ایرانی از نگاه "مهدی بازرگان" (زاگرس زند)(1)

Azmayeshgah-bazargan-1.jpg

"آندره زیگفرید" استاد علوم سیاسی و اقتصاد دان نامدار فرانسوی که نوشته های بسیاری در مورد مسائل بین المللی کشورهای پیشرفته و نیز کشورهای جهان سوم از او به جای مانده است، دانسته ها و آموخته های خود را که در سالیان بسیار در بین ملتهای گوناگون بدست آورده ،و با باریک بینی در رفتار مردم آن ملت ها گرد آورده بود ،در سال 1950 میلادی در کتابی به نام "روح ملت ها" به چاپ رسانید. او در این کتاب روحیات،خلقیات و رفتارهای همیشگی 6 ملت باختر زمین: ایتالیا، آمریکا، فرانسه، روسیه، آلمان و انگلیس را بر رسیده است... ادامه مطلب

مفهوم «فرم» و درجات کمال هنری در آراء کوماراسومی (امیر حسین ذکر گو )

maghaleh-sumarai-last.jpg

فرم از موضوعات اصلی در مباحث نظری هنر است. درگ غالب از فرم به ساخت «ظهور» مربوط است، اما کوماراسومی تعریفی خاص از فرم دارد و آن را «شکل محسوس» نمی داند، بلکه قایل است که فرم جان یا روح اثر است. در این مقاله، ابتدا، مفهوم فرم و سپس نسبت آن و مفاهیم مربوط به آن با درجات کمال اثر هنری و نیز فرایند آفرینش هنری از نظر کوماراسوامی بررسی و تحلیل شده در انتها نیز، به سئله فرم در شمایل اشاره شده است... ادامه مطلب

سیزده بدر در «یک شه وی» (بهمن بهرامی)

azmayeshgah-sizdahbedar.jpg

جشن سیزده بدر رسم و آیینی باستانی است که در همه مناطق، شهرها و روستاهای ایران، مردمان از خواص و عوام آن را پاس می دارند و برای حفظ فرهنگ دیرینه خود بعد از 12 روز از آغاز زندگی نوین، در روز سیزدهم به دامان طبیعت می روند تا با گیاهان، درختان و دشت و دمن پیوند آشتی برقرار کنند. بخش مرکزی شهرستان ثلاث باباجانی از جمله مناطقی است که در آن هر ساله رسم 13 بدر برگزار می شود. این شهرستان در تقسیمات کشوری از توابع اسان کرمانشاه می باشد. مردمان آن به لهجه جافی (شاخه ایی از گویش کردی سورانی) تکلم می کنند... ادامه مطلب

کارکرد یک مکان:برج مخابراتی در نقش یک نماد(زیبا مغربی)

azmayeshgah-borje tehran.jpg

ساختن یک نماد برای یک شهر اتفاق جدیدی محسوب نمی شود، نماد های شهر ها یا به عبارت دیگر کشور های دیگر جهان را به راحتی می توان به خاطر آورد. برج ایفل نماد پاریس، مجسمه آزادی نماد ایالات متحده آمریکا و اگر به کشور های همجوار نگاهی بیندازیم، برج العرب را به عنوان نمادی از امارات متحده عربی به خاطر می آوریم. شاید یکی از نقاط مشترک این نمادها ارتفاعشان باشد. علاقه انسان مدرن به ارتفاع علاقه ای تازه به شمار می رفت، علاقه انسانی جدید ومقتدر که به او اجازه داد تا با کمک علم خویش، بر طبیعت فایق آید و جاه طلبانه پرواز را تجربه کند ویا بر فراز آسمان خراش هایی بایستد که تا کنون هیچ بشری آن را تجربه نکرده بود... ادامه مطلب

دین و مدرنیته: گفتگو با براین ترنر(محمدرضا جلانی‌پور ترجمه هادی نیلی )

goftegou-brayan turner.jpg

براین ترنر (Bryan Turner)، جامعه‌شناس شهیر انگلیسی تا سال 2005 ریاست دانشکدة علوم اجتماعی و سیاسی دانشگاه کمبریج انگلستان را به عهده داشت و هم‌اکنون نیز در موسسة پژوهشی آسیا در سنگاپور ریاست گروه تحقیقاتی جهانی‌شدن و دین را برعهده دارد. وی که در زمینة نظریة اجتماعی و جامعه‌شناختی، جامعه‌شناسی دین (به ویژه جامعه‌شناسی اسلام) و جهانی‌شدن آثار درخشانی منتشر کرده‌است هم‌اکنون در حال تألیف اثری در باب جامعه‌شناسی دین برای انتشارات دانشگاه کمبریج است... ادامه مطلب

ناباروری و باورهای مذهبی(بهمن بهرامی)

azmayeshgah-fecondation-bahrami.jpg

به طور متوسط حدود 15-10 درصد از زوجین در ایران ناباورند. در دو دهه اخیرموفقیتهای قابل توجهی در زمینه تکنولوژی نوین باروری حاصل شده است، و زوجین نابارور نیز در مقایسه با گذشته محدودیت قانونی برای استفاده از این تکنولوژیها روبرو نمی باشند. با این حال، همه زوجین نابارور از این تکنولوژیهای جدید استفاده نمی کنند و تصمیم گیری در مورد استفاده از این تکنولوژیها متاثر از درک آنها و نیز انتظارات و نگرش جامعه نسبت به استفاده از این تکنولوژی است. از اینرو ارائه شناخت عمیقتری از درک و نگرش زوجین نابارور می تواند جنبه های اجتماعی- فرهنگی تصمیم گیری زوجین نابارور در استفاده از این تکنولوژیهای مدرن را روشن سازد... ادامه مطلب

کلیه حقوق این پایگاه، برای پایگاه اطلاع رسانی ناصر فکوهی محفوظ است.