فهرست
برای بررسی و انجام کار تحقیقی بر روی هر موضوع، یکی از اولین کارها، مرور تحقیقات و بررسی های پیشین انجام شده بر روی موضوع مد نظر است که از آن با نام "مرور ادبیات تحقیق" نیز یاد می شود. یک دسته عمده از این تحقیقات و کارها را اطلاعات آماری تشکیل می دهند. اطلاعات آماری تصویری کلی از موضوع مورد بررسی پیش روی ما رسم می کنند و کمک می کنند ابعاد مختلف یک موضوع را بهتر و واضح تر بشناسیم هر چند که آمارگیری مانند هر روش دیگری به خودی خود معنادار نیست و با فرایند و نحوه انجام خود معنا می یابد... ادامه مطلب
حسین کودک 5 سالهای است که به همراه دو برادر دیگرش در پارکها و خیابانهای کرج فال میفروشند. او یک مهاجر غیرقانونی افغانی است و اجازه تحصیل در ایران را ندارد، اما چند ساعت در هفته در یک موسسه غیردولتی به کلاس پیش دبستانی میرود. من در این موسسه با او شروع به صحبت کردم و او به راحتی و بدون خجالتی که از بیشتر بچهها در این سن انتظار میرود با من وارد گفتگو شد. نکتهای که در صحبت با حسین برای من جالب بود تلاش وی برای موجه جلوه دادن چهره والدینش بود. در ادامه مصاحبه من با حسین که البته بدون حضور ضبط صوت و قلم و کاغذ و با اتکا به حافظه من ثبت شده است، ارائه میگردد... ادامه مطلب
هنر در معنای وسیع خود که شامل انواع بیان نمایشی و غیر نمایشی می شود، نقشی مهم در تخیل و فرهنگ عامه (مردم) بحرین ایفا می کند. تاکید من در اینجا، بر جنبه های خلاقانه هنر بومی شیعی (در بحرین) است. در میان شیعیان بحرین، نوعی جابجایی از اشکال سنتی یا کهنه عزاداری و سوگواری وقایع حزن انگیز (روز) عاشورا یا دهم محرم (ماه اول تقویم اسلامی که در آن امام حسین[علیه السلام] نوه پیامبر اسلام [صلی الله علیه و آله] به شهادت رسید) به بیانی مدرن که بیش از همه در هنر بازتاب یافته، مشاهده می شود... ادامه مطلب
واژه بازماندگی به وسیله ادوارد برنت تایلر(1871) در معنایی که تا حد زیادی از علوم طبیعی وام گرفته شده بود، به واژگان انسان شناسی راه یافت. تایلر با الگو گرفتن از زیست شناسان که تلاش می کردند تطور موجودات زنده را از طریق بقایا یا بازمانده های آنها، بازسازی کنند، پیشنهاد می کرد که انسان شاسان نیز برخی از رسوم و باورهای باقیمانده از گذشته را به مثابه فسیل هایی از نهادهای قدیمی در نظر بگبرند... ادامه مطلب
در نزد مردمان ابتدایی، عادت یک امر ذاتی تلقی نمی شود. قانون شیوه های زندگی، بی شک به دست نخبگان خلق شده است، اما در نزد آنها این شیوه ها به صورت های درونی شده، در نمی آیند. فیجی ها این شیوه ها را به مثابه قواعدی اجتماعی درک کرده و به همین صورت نیز آنها را می پذیرند در حالی که در نزد ما همین شیوه ها کاملا درونی شده اند (...) ادامه مطلب
ظاهرا سازش و یا لااقل عدم تنش میان علوم اجتماعی و قدرت، کاری مشکل است که نمی توان به سادگی بدان دست یافت. این قدرت می تواند قدرت سیاسی و یا حتی قدرت نهادینه خود آکادمی ها باشد اما بهر رو، ذات انتقادی این علوم و گفتمان طبیعتا شناخت شناسانه، نسبی گرایانه و انتقادی آنها برای قدرت ها غیر قابل پذیرش و یا دست کم منشاء نوعی سوء ظن دائم به وجود نوعی تمایل به سرپیچی و زیر پاگذاشتن خطوط قرمز است. و این در حالی است که علوم موسوم به دقیقه یا بنیادین ظاهرا ذاتا در هیچ تضادی با قدرت قرار ندارند و می توانند به راحتی تحمل شده و حتی تشویق شوند... ادامه مطلب
زرینشهر در 35 کیلومتری جنوب غربی شهر اصفهان، با جمعیت کمتر از یکصد هزار نفر، در میان کارخانههای بزرگ صنعتی مانند ذوبآهن، فولاد مبارکه، صنایع نظامی، پلی اکریل و... واقع شده است. ترکیب جمعیتی این شهر از سه هویت بزرگ فارس، ترک (این دسته احتمالا از خویشاوندان ترکهای قشقایی هستند)، و بختیاری به علاوه دیگر مهاجران که برای اشتغال به منطقه آمدهاند تشکیل شده است. با وجود پتانسیلهای خوبی که دارد، متأسفانه از امکانات فرهنگی مناسبی برخوردار نیست... ادامه مطلب
1- آلبرت ا. هیرشمن: خوشبختی خصوصی، عمل عمومی؛ چرخه های عمل جمعی و بازگشت به حوزه خصوصی به ارضا یا عدم رضایت مصرف کنندگان ، شهروندان بستگی دارد. «در جهانی که من تلاش می کنم توصیفش کنم، انسان ها فکر می کنند این یا آن چیز را می خواهند و آن گاه که به دستش آوردند می فهمند که آنقدرها هم که تصور می کردند مایل به دست آوردنش نبوده اند.» 2- کلود تلو: چنین پدر و چنین پسری؟ 3- آنتونی گیدنز: ساخت جامعه. 4- ج. گومپرز: استراتژی گفتمان. 5- آلن کوربن: جرثومه و نرگس. 6- موریس گودولیه: تولید مردان بزرگ؛ سازوکارهای آموزش سلطه . «بزرگ مردان » در نزد باریوها ، یکی از قبایل گینه نو که در 1951 کشف شدند... ادامه مطلب
انسان با پشت سرگذاردن مراحل مختلفی ازشیوه های زندگی ( کوچ نشینی بر اساس صید وشکار ، کوچ نشینی بر پایه زندگی شبانی ، کوچ نشینی بر مبنای ییلاق و قشلاق و ...) در نهایت با دستیابی به دانش و صنایع مختلف قادر گردید قدم در مرحله ای گذارد که " مورگان " ، اندیشمند تطور گرا ، از آن به عنوان مرحله تمدن صحبت کرده است و آن مرحله ای است که زندگی شهرنشینی به عنوان شکلی از زندگی یکجانشینی شکل گرفته و روندی تطوری را چه به لحاظ کالبدی و چه فیزیکی پیش روی قرار می دهد ودر این طی طریق علوم مختلفی که نتیجه تکامل دانش و ذهن بشر نیزهستند متناسب با هر عصر و دوره به کار گرفته می شوند... ادامه مطلب
پیشرفت که از آن همچون یک «واقعیت» در گذشته ایی نه چندان دور سخن رانده می شد؛ تطوری تک خطی بود که به ناچار تمامی جوامع انسانی می بایست پله پله درجاتش را طی می کردند. از یک سوانسان، امید تسلط بی پایان بر طبیعت را به خود می داد و از سوی دیگر، دیگری را در جبر گرایی محیط زیستی – فرهنگی اش زندانی می کرد و تنها روزنه ی امید آزادی او را طی کردن مراحل توسعه یعنی تقلید از خود می دانست. چگونه می توان از خود، محیط زیستی – فرهنگی تعریفی نزدیک به درست ، بدون جبرگرایی «تک عاملی»داد، اما دیگری، «کالبدهای دیگر» که در فراسوی شناخت،محیط و...خودهستند رادرنظر نگرفت. ادامه مطلب
1976 1- ژاک روفیه: از بیولوژی تا فرهنگ.. 2- پل واتزالویک: واقعیت واقعیت: «واقعیت یک ابداع روحی است». یکی از سردمدارن مکتب پالو آلتو درک خود را از «ساخت گرایی» تشریح می کند. 3- امانوئل لوروا دوری: مونتایو، یک روستای اوکسیتانی؛ یک کتاب پر فروش درباره قرون وسطا؛ روایت یک روستای کوچک در آلییژ علیا در قرن سیزدهم میلادی در دوره ای که یورش برای نابودی کتر ها آغاز شده بود. 4- پل وین: نان و سیرک؛ هدیه و قدرت در رم باستان؛ رساله ای برجسته در حوزه انسان شناسی تاریخی. 5- ژرار شالیان: اسطوره انقلابی جهان سوم. ادامه مطلب
باز هم بیائیم سارایوو ( در یوگسلاوی پیشین) را ترک نکنیم. آنجا در اندیشه خود بمانیم و در یک پژوهش خیالی شرکت کنیم. در خیابان مردی پنجاه ساله را می بینیم. در حدود سال 1980، این مرد اعلام می کرد: «من یوگسلاو هستم!» با افتخار و بدون هیچ ناراحتی؛ اما اگر کمی سئوالت را دقیق تر می کردی، می گفت: در جمهوری فدرال بوسنی هرتزه گوین زندگی می کند و اتفاقا از یک خانواده با سنت اسلامی ریشه گرفته است. همین مرد، دوازده سال بعد، زمانی که جنگ داخلی این کشور در اوج خود بود، به پرسش عادی ما با لحن سختی پاسخ می دهد: «من مسلمان هستم!» ... ادامه مطلب
یک عمر نویسندگی به من آموخته است که به کلمات با دیده شک نگاه کنم و بدانم که بدیهی ترین واژگان اغلب، غلط انداز ترین آنها هستند. یکی از این دوستان دروغین ما هم دقیقا همین واژ «هویت» است . ما همگی تصور می کنیم که معنی این واژه را می دانیم و به آن اطمینان داریم و اعتماد می کنیم در حالی که در اینجا دامی وجود دارد، دامی که به ما عکس چیزی را ارائه می دهد که انتظارش را داریم. ادامه مطلب
این علوم از نظر من می تواند برای گروههای نسبتاٌ متفاوتی از شنوندگان مفید باشد. در ا بتدا دانشجویان فلسفه (قرار دارند) که اگر به برنامه های ( درسی) شان نظری بیافکنند، در آنجا نامی از علوم اجتماعی نخواهند دید، اما اگر به جای اکتفا به سرفصلهای معمولی به عمق مطالب بروند، درک می کنند که پدیده هائی که فیلسوف مورد مطالعه قرار می دهد بر دو قسمند : قسمتی مربوط به وجدان فردی و قسمتی به وجدان جمعی : ما بخاطر مورد دوم (وجدان جمعی) اینجا هستیم. [...] مخصوصاٌ اینکه از علوم اجتماعی مسائلی برمی خیزد که تا کنون به حیطه اخلاق فلسفی منحصرا مربوط می شود. [...] ادامه مطلب
ترس و سرما دندانها را به لرزش قرچ قرچ می اندازند. دندانها به صدا در می آیند و ما را به حرف زدن می آورند. دندان ها همچنین موسیقی ایجاد می کنند. اولیفان(Olifan) ، یکی از سازهای بادی است که در قرون وسطا در اروپا رایج شد، این ساز از یک خرطوم کوچک و یک بوق شکار از جنس عاج ساخته شده بود که از دندان فیل می تراشیدندش ( و به همین دلیل هم نام آن به elefant به معنی فیل نزدیک است) . در روی این ساز نیز حجاری هایی انجام می گرفت که موضوع آنها اغلب شامل تزئینات حیوانی و گیاهی می شد. بنا بر سنت سلتی ، زنان وایکینگ(viking) عادت داشتند با دمیدن در این بوق ها مردان را به جنگیدن ترغیب کنند... ادامه مطلب
آویزهایی به شکل سینه که از عاج تراشیده شده اند و یا دندان های نیشی گوزن و آهو که سوراخ شده اند تا بتوان از آنها در ساخت گردن بند استفاده کرد، در بیش از 50 سایت دوران پارینه سنگی متاخر یافته شده اند. در نقاب های مردگان، الهه مادر که در گورستان کارانوو(Karanovo) ششم در وارن(Varne) در بلغارستان یافته شده اند و به دوران مس (نیمه هزاره پنجم پیش از میلاد) مربوط می شوند، دندانها به شکل میخ هایی طلایی نمایانده شده اند... ادامه مطلب
انسان شناسی دولت (مارک ابلس) در جوامع ما، امروز بیش از هر زمان دیگری، پرسش درباره امر سیاسی در دستور روز قرار دارد . دلیل این امر آن است که تقریبا همه جا در شرق و در غرب، ضرورت تحلیل های ظریف و عمیق از قدرت هایی که بر جماعت های ما حاکمند و روابطی که حکومت گران و حکومت شوندگان را اداره می کنند، احساس می شود. ما تا مدتهایی مدید از مشاهده دولت در ابهام و سردرگمی بودیم؛ ما از حضور همه جانبه آن در جهان مدرن، نهادها، دستگاه ها، سازمان ها در شگفتی بودیم. تا حدی که این امر سبب پدید آمدن انتزاع هایی شد که بیش از پیش در سازگاری با یکدیگر مشکل داشتند و همین طور بیش از پیش با واقعیت هایی که قصد تحلیلش را داشتند، فاصله می گرفتند. ادامه مطلب
زندگی اجتماعی همانگونه که بارها اشاره شده است، بدون وجود یک پهنه گسترده نمادشناسی امکان پذیر نیست. دورکیم در این مورد بر آن تاکید دارد که "نشانه های مادی یا بازنمودهای تجسم یافته" در زندگی اجتماعی جایگاهی خاص دارند. و او این امر را "نشانه گرایی" (emblématisme) می نامد. این امر امکان می دهد که آگاهی های فردی، استعلایی شوند و همین نشانه گرایی است که پیدا شدن یک خود آگاهی در جامعه را ممکن می کند. اما این خود آگاهی باید به صورت های مختلف در زمان تداوم بیابد. ادامه مطلب
«شادى» و «جوانى» را پیش از هر چیز باید «حالات» یا «موقعیت»هایى زیستى به شمار آورد. به عبارت دیگر نمىتوان این پدیدهها را خاص انسانها دانست. مطالعات رفتارشناسى (Behaviorism) و به خصوص مطالعات رفتارشناسى جانورى (Ethology) که در سالهاى اخیر پیشرفتهاى شایان توجهى داشتهاند، هر چه بیش از پیش نشان مىدهند که در جانوران نیز ما با عواطف از جمله عواطف اولیهاى چون «ترس»، «خشم»، «عشق»... روبرو هستیم که خود را بدل به رفتارهاى واکنشى بلافصل و حتى رفتارهاى درازمدت و پایدار مىکنند. از این گذشته سالهاست که وجود دورههاى سنى-زیستى همچون «کودکى»، «جوانى» و «کهن سالى» در بسیارى از جانوران همچون در انسانها شناخته شده است. ادامه مطلب
توجه به مقوله زیبایی شهری امری است در جهت پاسخگویی به نیازهای روحی و روانی شهروندان در محیط های شهری که خصوصا در جهان امروز به سبب تغییر شیوه های زندگی و ظهور نیازهای جدید بیش ازگذشته پرداختن به این مساله لازم به نظر می رسد .چنانچه شهر را در رویکردی انسان شناختی معلول زیست انسان ها در محدوده جغرافیایی مشخصی بدانیم آنچه سبب هویت یافتن این محدوده می گردد انسان و مسائل مربوط به آن چون فرهنگ و ویژگی های فرهنگی و اعتقادی آن است ، بنابراین زیبایی و تعاریفی که از زیبایی در فضاهای شهری ارائه می شود تحت تاثیر فرهنگ ها و مدل های فرهنگی حاکم در هر شهر قرار می گیرد که بر این اساس مفهوم زیبایی و تعابیر و تعاریفی که از آن می شود تغییر پذیر و نسبی خواهند بود اما در این میان عواملی وجود دارند که به عنوان مظاهر زیبایی شهری در همه جا شناخته می شوند که عبارتند از : رنگ و نور ، فرم ، مصالح و مواد ( جنس ) که البته تاثیر گذاری و تاثیر پذیری فرهنگ را نمی توان در کاربرد آنها نادیده گرفت . ادامه مطلب