به نظر شما آینده پژوهش در جامعه شناسی ادبیات چیست؟ - خوب، در این کتاب من فراخوانی داده ام به نوعی تلفیق غیر التقاطی از پژوهش های ادبی مختلفی که امروز جدای از هم انجام می گیرند، و البته برای این جدایی دلایل اجتماعی ای وجود دارد که باید آنها را بازشناخت و پشت سرگذاشتشان. هر کس از انحصار کوچک خود بر پهنه ای هر چه کوچکتر دفاع می کند، این قانون بسیار آشنای جامعه شناسان علمی است: بهتر است که تو در یک پهنه کوچک دانش، نفر اول باشی تا آنکه در پهنه یک امپراتوری بزرگ، نفر دوم. اما این منطق که ممکن است موتوری برای پیشرفت به حساب آید و ایجاد تخصص های زیادی در زمینه پژوهش بکند، در عین حال ممکن است به اتمیزه کرده آن نیز منجر شود و تعداد بی شماری خرده تخصص به وجود آورد... ادامه مطلب

‌می‌توان بوردیو را با دورکیم یا وبر مقایسه کرد که اگر چه پس از مرگ‌شان ولی به هرحال آرای آنها منشا اثر شده است و حتی نظریه‌پردازان دیگری پس از آنها به بسط آرای‌شان رو آورده‌اند. همین موضوع را می‌توان با کار بوردیو سنجید که در همان دوره زندگی‌اش، تاثیر او از مرزهای میهن خود گذشت و مورد توجه قرار گرفت، درحالی که وبر تا همین 20‌سال پیش در آمریکا ناشناخته بود. و البته این موضوع به این دلیل است که بوردیو یک پایه نظری دارد که به قول خودش بسیار زود برای او شکل گرفته و سپس این نظریه را در حوزه‌های دیگری به کار برده است... ادامه مطلب

بنا برعادت من بر این موضوع کار می کردم و در عین حال مشغول نوشتن «قواعد هنر» بودم و به فلوبر هم فکر می کردم. و در این آمد و شد میان دو جهان نوشتاری، به این نتیجه رسیدم که فلوبر توانسته است اکثر مشکلاتی را که روشن بین ترین اندیشمندان علوم اجتماعی، تازه آغاز به مطرح کردن آنها کرده اند، را حل کند. و که او این کار را به صورت قاطع از طریق کارش بر سبک نوشتاری انجام داده است. و گمان می کنم از آنجا که من هم با مسائلی مشابه او روبرو بوده ام است که به اصل سبک فلوبر و همه ویژگی های آن رسیده ام ... ادامه مطلب

شوکی که مسئله الجزایر بر من وارد کرد... در آن زمان من در دانشکده الجزایر، استادیار بودم، بین سال های 1958 و 1960 و در طول جنگ کار میدانی انجام می دادم. و وقتی کسی در زمان جنگ کار میدانی انجام می دهد مجبور است مسئله روش را برای خودش به صورت بسیار دقیق و با احتیاط نظری بسیار بالایی مطرح کند. فرد ناچار است بسیار زود و بسیار رادیکال درباره مسائلی چون اینکه یک گفتگو چگونه باید انجام بگیرد و یا پی آمدهای هر پرسشی چه می تواند باشد، بیاندیشد. من این کار را درباره جامعه الجزایر انجام می دادم... ادامه مطلب

کتاب «درباره تلویزیون و سلطه ژورنالیسم» اثر پیر بوردیو بزودی به ترجمه ناصر فکوهی منتشر خواهد شد. این کتاب کوچک که انتشارات لیبر آن را به چاپ رسانده است شامل دو درس پیر بوردیو در کلژ دو فرانس، نخست درباره تلویزیون و سپس درباره مطبوعات می شود. این کتاب یکی از پر نفوذ ترین آثار بوردیو بوده است که نثر آن نسبت به سایر آثار این متفکر استثنایی قرن بیستم، ساده تر به شمار می آید. بودریو در این کتاب نشان می دهد که چگونه تلویزیون از طریق دستکاری بر تصاویر و روابط میان آنها با اندیشه و کلام، افکار انسان ها را به گمراهی می کشاند. از سوی دیگر در درس دوم درباره سلطه مطبوعات، بوردیو، به نقدی سهمگین علیه بخشی از مطبوعات به مثابه حوزه ای تقلیل گرایانه در عرصه اندیشه می پردازد... ادامه مطلب

در اینجا ما با ابعاد اجتماعی و ناخود آگاه سروکار داریم. یک ناشر مسن چیزهایی را منتشر می کند که سی سال پیش منتشر می کرد و مولفان جوانی را که اصولا به چشمش نمی آیند، از میان می برد. مولفان قدیمی نویسندگان تازه کار را از میان می برند و از نویسندگانی حمایت می کنند که با آنها خوانایی داشته باشند و برای این کار بر کتاب های آنها مقدمه می نویسند – این مقدمه ها نوعی انتقال سرمایه نمادین هستند. همه اینها بسیار به کار بانک ها شباهت دارد: روابط بهره برداری، روابط سلطه و روابط مالکیت، که همانگونه که شما هم می گفتید، بسیار هم خشونت آمیز هستند زیرا ما با یک خشونت نمادین سروکار داریم... ادامه مطلب

گراو: شما همواره میدان هنری را به مثابه میدانی مشخص کرده اید که لزوما ضوابط میدان اقتصادی را به رسمیت نمی شمارد. من در این مورد با شما موافق نیستم. مهم ترین چیزی که در میدان هنری به چشم می خورد تراکم سازوکارهای اقتصادی در آن است. برای نمونه استثمار خویشتن امری رایج در این میدان است، افراد به صورتی داوطلبانه برای آرمان گرایی هنری خود را استثمار می کنند. افزون بر این، میدان هنری، میدانی نه چندان مورد حمایت است، زیرا در آن صندوق های بازنشستگی و بیمه چندانی وجود ندارد... ادامه مطلب

اغلب درباره من گفته می شود که به صورت نظام مندی افرادی را که «دارای دانش» هستند را در برابر پرسش هایی قرار می دهم که آنها را وادارد به زمینه زیباشناسی وارد شوند، زمینه ای که در آن عموما خلاء های یک نظریه و یا محافظه کاری نهفته در آن ظاهر می شوند. در نزد شما، من نتوانستیم هیچ چیزی پیدا کنم که بتوان این کار را انجام بدهد یا شما را به موقعیتی حاد بکشاند. بنابراین تصمیم گرفتم با توجه به این موقعیت جدید تلاش کنم مجموع نظریات شما را علیه خودتان و علیه خودم در زمینه نوعی خود - اندیشی( یا خود بازنابانندگیauto-refelexion) به کار بگیرم... ادامه مطلب

تاریخ اندیشه در علوم اجتماعی تا حد بسیار زیادی وام دار سنت فرانسوی است به صورتی که نمی توان از هیچ یک از علوم انسانی و اجتماعی نام برد بدون آنکه از متفکرانی کلیدی و پایه گذارانی چون اگوست کنت و امیل دورکیم یاد کرد. در حقیقت این علوم بر پایه سنت هایی باستانی که در آن واحد از تمدن یونانی و تمدن اسلامی بیرون آمده بودند پس از رنسانس در کشورهای فرانسه و بریتانیا شکل گرفتند و به سراسر جهان گسترش یافتند. در این میان و در طول بیش از 150 سالی که از آغاز دانشگاهی این علوم می گذرد، تنها تعداد محدودی از متفکران و اندیشمندان بوده اند که اندیشه آنها تاثیری جهانی و پایدار بر جای گذاشته است وبرغم گشت ده ها سال از زمان انتشار این افکار هنوز در تمام دانشگاه های جهان تدریس می شود... ادامه مطلب

کیش "فرهنگ مردمی"، اغلب، صرفا نوعی واژگونی کلامی و بی تاثیر و در نتیجه تصنعا انقلابی است، نوعی نژاد پرستی طبقاتی که عملکردهای مردمی را به سطح نوعی بربریت یا ابتذال تقلیل می دهد: برای نمونه، برخی از مراسم تجلیل از زنانگی که [در واقع] کاری نمی کنند جز تقویت سلطه مذکر. این شیوه ای است در نهایت بسیار سهل و ساده در احترام گذاشتن به «مردم» و تقدیر ظاهری از آنها که [در حقیقت] کمک می کند بتوان آنها را درون خودشان اسیر نگه داشت و یا ایشان را واداشت محرومیت های خود را به ظاهر انتخاب هایی [آزاد] یا موفقیت هایی ارادی وانمود کنند... ادامه مطلب