بهتر است هر چه زودتر از یک توهم  بسیار سخت بیرون بیائیم و آن اینکه ظاهرا ما در بازار جهانی، فرهنگ جهانی یا در فرایند جهانی شدن نیستیم و قرار است یک روز وارد این فرایند شویم یا به آن بپیوندیم. و آن روز ظاهرا وضعیت بهتری خواهیم داشت. واقعیت آن است که ما به عنوان یک کشور در حال توسعه، به عنوان یک قدرت منطقه ای، به عنوان یک کشور که در منطقه ای بسیار حساس (خاور میانه) در یکی از حساس ترین نقاط ژئواستراتژیک قرار گرفته است  و به عنوان کشوری که لااقل پنجاه سال است به دلایل مختلف که عمدتا از یک سو به مناسبات قدرت ها در عرصه سیاسی بین المللی و از سوی دیگر به تحولات عمیق  و پیچیده خود جامعه مان  بر می گردد، در فرایند جهانی شدن قرار داشته و بر آن تاثیر گذاشته و از آن تاثیر می پذیریم. اما آنچه ما را به شدت در اندیشیدن و در رفتارهای اجتماعی مان در تمام سطوح از خرد تا کلان رنج می دهد، دیدی محلی گرا است که خود حاصل توهمی است که نظام جهانی تعمدا به کشورهای در حال توسعه تلقین می کند و آن اینکه تصور می کنیم آنچه در نزدیکترین نقطه نسبت به جایی که قرار گرفته ایم می گذرد مهم ترین و اصیل ترین حادثه در سطح جهانی است، ولی به صورتی متناقض راه حل این حادثه را در دورترین سطح و فاصله از خودمان می جوئیم، در حالی که تجربه تغییر اجتماعی و سیاسی در کشورهای مختلف جهان در طول یک قرن گذشته نشان داده است که شاید بهتر باشد به صورتی معکوس به قضیه نگاه کنیم. یعنی اولا متوجه باشیم که سطح موثر در جهان امروز لزوما سطح محلی نیست، ولو آنکه وقایع، گفتمان ها  و پدیده ها در این سطح تبلور یابند و ثانیا اینکه  تغییر لزوما در سطح جهانی نمی تواند اتفاق بیافتد، زیرا تعدا عوامل درگیر به اندازه ای زیاد و روابط  میان آنها به حدی غیر شفاف و و پیچیده است که انتظار  تغییر آنها در فرایندها کوتاه و میان مدت  صرفا خیالین است. در این میان فکر می کنم ما بیشتر از آنکه به وارد شدن به فرایند جهانی شدن بیاندیشیم باید به حفظ هویت خود بیاندیشیم و به خصوص اینکه این حفظ هویت نمی تواند با روش های مکانیکی و ساده اندیشانه انجام  شود و شاید درست در جایی که تصور می کنیم در حال  زدن بدترین ضربات به فرایند جهانی شدن هستیم، احتمالا در بدترین موقعیت ابزاری شده نسبت به آن قرار داشته باشیم. راه برای ما روشن است: امکان دادن به فضایی که به بیشترین میزان امکان اندیشیدن انتقادی را فراهم کند و به بیشترین میزان به بالا رفتن و بالا بردن اعتماد میان اعضای جامعه یاری رساند.