آویزهایی به شکل سینه که از عاج تراشیده شده اند و یا دندان های نیشی گوزن و آهو که سوراخ شده اند تا بتوان از آنها در ساخت گردن بند استفاده کرد، در بیش از 50 سایت دوران پارینه سنگی متاخر یافته شده اند.  در نقاب های مردگان، الهه مادر  که در گورستان کارانوو(Karanovo) ششم در وارن(Varne) در بلغارستان  یافته شده اند و به دوران مس (نیمه هزاره پنجم پیش از میلاد) مربوط می شوند، دندانها به شکل میخ هایی طلایی نمایانده شده اند. نوعی دیگر از همین شکل، در مجسمه های یافته شده در ستارا زاگورا (Stara Zagora)(4500-4300 پیش از میلاد) دیده شده اند که دهانی پهن و یک مثلث بزرگ فوق آلت تناسلی دارند. در این مجسمه ها، دندان ها با سوراخ های گردی که زیر دهان حک شده اند، نمایانده شده اند. آما انچه شگفت انگیز تر است، سوراخ های مشابهی است که در سه گوشه مثلث مزبور  کنده شده اند.
دندان های گراز را نیز می توان جزو مشخصات الهه مرگ و باززایی بر روی گلدان های دوره برنز که در چندین منطقه اروپا یافته شده اند و به نیمه هزاره دوم پیش از میلاد مربوط می شوند، دید. گراز همچنین یکی از حیوانات مقدسی است که همراه  الهه مادر دیده می شود. در معبد EV 18 در چتل هویوک (Çatal Hüyüke) ، سینه ها، آرواره ها ودندان های  گراز عظیم را می پوشانند. پیوند جادویی میان این جانور و الهه همچنین در مجسمه کوچکی  که در ایتالیا در یک لایه نوسنگی در پناهگاه گابان(Gaban) (منطقه ترنتین)(trentine) یافته شده، دیده می شود.این پیوند را دردندان آسیاب تحتانی سوم یک گراز نیز می بینیم.
ما اغلب آرواره ها و دندان های گراز  را در قبور اروپای مرکزی و شرقی از هزاره ششم  تا هزاره چهارم پیش از میلاد نیز می یابیم. و نقش ماورا طبیعی  این جانور و دندانهایش را می توان در مثالی دیگر در گورستان های مجار  بوگنار کاتزیان (Bognár -Katzián و اسکومول (Skomol)(دوران مس) نیز دید و در عصر برنز و آهن نیز مشاهده کرد، همانگونه که مجسمه های کوچک یافته شده در نقاط باستانی  گوناگونی در اروپای مرکزی و شرقی نیز این امر را نشان می دهند. در اسطوره شناسی نروژی  نیز ، فریا(Freya) – خدای مونث مرگ و باززایی – به طور مشخصی با گراز پیوند دارد و تاسیت (Tacite) (Germania chap.45) این امر را  در مورد مادر خدایان مورد پرستش در قبایل آئستی(Aestii) (پروسی های باستانی) می گوید.
از تمام آنچه گفته شد، می توان به این نتیجه گیری روشن رسید که در کنار کارکردهای  زیستی ، دندان ها همچنین دارای مصارف اجتماعی هستند که اساسا بر ارزش های نمادین استوارند که این بخش از کالبد می تواند حامل آنها باشد. سخن گفتن از دندان ها، بازنمایی و دستکاری آنها به ما امکان می دهد که از چیز دیگری نیز سخن بگوئیم: از چرخه زندگی ، روابط اجتماعی ، عشق ، جنسیت و مرگ و همه چیز  می تواند از خلال  نمادگرایی دندان ها به بیان آید.
صدای دندانها
ماریوس اشنایدر (Marius Schneider) در تحلیل نقش موسیقی در اسطوره شناسی مناسک تمدن های غیر اروپایی چنین می نویسد: درمانگر شیروکیCherokee در دست راست خود  یک دندان مار دارد و فرض بر آن گرفته می شود  که هنگام آواز خواندن وی ، روح مار  در دندان  نفوذ کرده  و می توان لرزه آن را مشاهده کرد. وقتی این درمانگر آواز خود را به پایان می رساند، دندان را به سوی  دهان خود می برد،  و بر  آن می دمد و می خواند و سپس از آن برای ترسیم شیارهایی بر سینه بیمار استفاده می کند.  در اروپا و در چارچوب  فرهنگی کاملا متفاوتی  متونی در سنت ایرلندی از نوعی  دعا با عنوان تائینم لائگدا(Teinim Laegda) یا نور آواز سخن میگویند.
شعرای قدیمی  (فیلید Filid) از این روش جادویی برای به دست آوردن الهام و شناخت استقاده می کردند: شاعر شست خود را روی دندان عقل می گذارد آن را گاز گرفته و آواز می خواند.
روابط میان دندان ها با صدا و آواز متنوع هستند اما در فرهنگ های مختلف  به اشکالی بسیار متفاوت دیده شده  و در آن واحد  هم به واژگان  و هم به موسیقی  مربوط می شوند . روشن است که در اینجا با حروف بی صدای دندانی  سروکار داریم و سن ژروم(Saint Gérôme) با اطمینان سختی که به تاثیر گذاشتن  دندان ها در نحوه بیان داشت، دندان های خود را سوهان می زد تا تلفظ عبری خود را، یعنی زبانی را که در دوره پیری شروع به آموختنش کرد، بهتر کند. در آفریقا، برخی از اقوام(از جمله بامبارا های Bambara مالی) کیفیت گفتار  را با مداوا و کشیدن  دندان ها مربوط می کنند. دندان ها که مثل خورشید سفید هستند به کلمات زونق می بخشند و سلامت دندان ها که به برکت چوب های کوچک خاص به دست می آید، سبب تطهیر  کلمات می شوند. افزون بر این می توان کلمات خود را جوید. حتی آوازهایی وجود دارند که می توان «از میان دندانها آنها را خواند» همانگونه که فیلم  فرانسوی ساخته  روبر مانتولیس(Robert Manthoulis) در 1973 که به خوانندگان آوازهای اندوهبار اختصاص دارد، این را نشان می دهد.

پایان بخش چهارم – ادامه دارد