انسان شناسان متخصص ایران (35): علی بلوکباشی(پیمان اسحاقی)

tarikh-bolookbashi.jpg

على بلوکباشى در سال ۱۳۱۴ به دنیا آمد. تحصیلات آغازین خود را در تهران به پایان برد و به زودی به دانش و پزوهش علاقه مند شد. ایشان درباره علاقه مندی خود به نویسندگی و پژوهش می گوید : « در سالهاى ابتدایى دوران دبستان جزوه بینوایان را که هفته به هفته چاپ مى شد ا با پول توجیبى که هر هفته مى گرفتم، مى خریدم و بااشتیاق تمام مى خواندم و هر هفته منتظر مى ماندم تا جزوه بعدى بیاید تا ادامه داستان را بخوانم. پشت جلد هر کدام از این جزوات جایی بود که خواننده ها نظرشان را بنویسند و براى ناشر بفرستند و من در یکى از این جزوات برداشت خودم را از داستان نوشتم و براى [ موسسه] انتشاراتى معرفت فرستادم. آنها این نوشته مرا چاپ کردند و چاپ این نوشته از من، آن هم در سنین ده-دوازده سالگى باعث شد که دلبسته نوشتن شوم .... تا اینکه نوبت دبیرستان رفتنم شد و دیپلم طبیعى آن زمان را گرفتم. ولى عاشق ادبیات بودم و على رغم اینکه مى توانستم در دانشگاه رشته پزشکى را دنبال کنم، رفتم به آموزشگاه شبانه خزائلى و دیپلم ادبى گرفتم» . به نظر می رسد که دکتر محمدجعفر محجوب، معلم ادبیات آن دبیرستان استعداد پژوهش را در وی کشف می کند و گامی عملی در پرورش این استعداد بر می دارد : «براى کلاس شادروان محجوب قصه اى نوشتم به نام«گربه سفیده» که محتوایش زندگى یک خانواده سنتى و رابطه بین عروس و مادرشوهر را نشان مى داد. داستان را وقتى که در کلاس خواندم دکتر محجوب خیلى از آن استقبال کرد. گفت این داستان همه چیز دارد. از ساخت و پرداخت بگیر تا بن مایه و هر آنچه که یک داستان خوب لازم دارد . باید این داستان را چاپ کنی.» این داستان کوتاه بعدها در مجله پیام نوین به چاپ رسید.
پس از پایان دبیرستان، وی وارد دانشکده ادبیات دانشگاه تهران می شود و  در سال ۱۳۴۱ در رشته ادبیات فارسی با مدرک لیسانس فارغ التحصیل مى شود. اولین بارقه های پژوهش انسان شناختی از همین زمان در وی شعله ور می شود و او نیز به خوبی این انگیزه و  استعداد را پرورش می دهد  : «از همان دوران شروع کردم به تحقیق درباره مردم و فرهنگ مردم. همان زمان هم به استخدام اداره کل هنرهاى زیباى کشور در آمدم و در موزه مردم شناسى مشغول به کار شدم. پس از تشکیل اداره فرهنگ عامه مرا به آنجا فرستادند و اداره فرهنگ عامه را آنجا بنا نهادم. ابتدا تمام آثار مکتوب درباره فرهنگ عامه مردم را شناسایى و جمع آورى و بایگانى کردم». اکنون تحقیق مردم شناسانه تلاش علمی و عملی غالب او تبدیل می شود و تحقیق بر روى اقوام ایرانى را آغاز مى کند. پس از چند سال پژوهش و سفر و مطالعه، مصمم به ادامه تحصیل در آلمان می گردد. وی در اینباره می گوید: « آلمان آن روزها مرکز مطالعه مردم شناسى و فولکلور بود و برادران گریم هم اولین کسانى بودند که از خیلى قبل در آن کشور داستانهاى شفاهى را جمع آورى کرده و به دنیا شناسانده بودند. من علاقه مند به رفتن به آنجا بودم اما به دلایلى و موانعی که پیش آوردند، نتوانستم بروم به آلمان .  با این حال دلم مى خواست ادامه تحصیل بدهم. به همین دلیل در دوره فوق لیسانس شرکت کردم و درجه کارشناسى ارشدرشته  زبان شناسى همگانى و زبانهاى باستانى ایران را در سال 1349 ازدانشگاه تهران اخذ کردم. همچنان تحقیقات میدانى وکتابخانه اى ام ادامه داشت و نشریه هنر و مردم هم جایى براى ارائه مقالاتم بود» . ایشان درباره دوران تحصیل ادبیات در دانشگاه تهران می گوید:« یکى از توفیقات خودم را در این مى دانم که رشته ادبیات و زبان شناسى را در دوره دانشگاه تهران خواندم. دروس این رشته مرا با فرهنگ و ادب ایران نزدیک و خیلى آشنا کرد. در این دانشگاه اساتید برجسته و بزرگى داشتم که هر یک از فحول فرهنگ و ادب ایران بودند. از توفیقات من این است که در محضر اساتید بزرگى چون شادروان استاد فروزانفر، شادروان استاد همایى و شادروانان دکتر صفا و دکتر خانلرى و دکتر معین تلمذ کردم و با دکتر على اشرف صادقى هم دوره و دوست و با مرحوم دکتر تفضلى دوست بودم.»
دکتر بلوکباشی در این سالها همکارى نزدیکى با احمد شاملو در کتاب هفته داشت و مطالب بخش کتاب کوچه هفتهزیر نظر و به کوشش او چاپ می شد. تحقیق و پژوهش تنها کار مورد علاقه بلوکباشى در آن سالها بود و پیشنهادها و سمت هاى مختلف اجرایی همچون معاونت و مدیریت را به همین دلیل رد مى کرد. در این زمان ایشان تصمیم گرفت به انگلستان برود و تحصیل را در خارج از کشور ادامه  دهد. خود در اینباره می گوید : « در لندن با خانم پروفسور لمبتن ملاقاتى داشتم و با او در خصوص آموزش زبان در لندن مذاکره کردم و به او گفتم که قصد دارم پس از تقویت زبان انگلیسى به شیکاگو بروم. ایشان مرا منصرف کرد و گفت: اصلاً فکر رفتن به شیکاگو را نکن چرا که کسانى که رشته مردمشناسى را در دانشگاه شیکاگو تأسیس کردند همان کسانى هستند که در آکسفورد تدریس مى کنند.» این امر باعث شد تا پروفسور لمبتن او را به دکتر «پیتر لینهاردت» در دانشگاه آکسفورد معرفى کند. لینهاردت از تحصیل بلوکباشى در آکسفورد استقبال کرد. او در این دانشگاه دوره هاى دیپلم و بى لیت (B.Litt.) و دکترى (D.Phil.) در رشته انسان شناسى اجتماعى را گذراند.»
ایشان درباره تحصیل انسان شناسی در آکسفورد می گوید : « مؤسسه انسان شناسى آکسفورد که من در آن تحصیل کردم از بزرگترین انستیوهاى جهان در ارائه نظریات روز و مدرن در علم انسان شناسى است. خوشبختانه آن زمانى که من در آکسفورد تحصیل مى کردم، رئیس مؤسسه پروفسور «اوانس-پریچارد» بود. او یکى از بزرگترین نظریه پردازهاى علم مردم شناسى جهان است که مردم شناسى و تاریخ را به هم نزدیک کرد و صاحب مکتب کارکردگرایى ساختارى و... بود» ایشان یکی از خاطرات خود را از پریچارد این گونه بیان می کند : « اونس‌ـ پریچارد انسان‌شناسی چند زبانه بود. بجز زبان مادریش، با چند زبان رسمی، زبان عربی و چند زبان بومی افریقایی به خوبی آشنا بود.... صبح یکی از روزهای آغاز سال تحصیلی [1350 ش] 1971 م. در کتابخانة مؤسسه انسان‌شناسی اجتماعی نشسته و سرگرم نوشتن مقاله‌ای برای استاد راهنمایم پیتر لینهاردت بودم. ای.پی. [اوانس پریچارد] که تازه بازنشسته شده بود، به تالار کتابخانه وارد شد. از جا برخاستم و احترام گذاشتم. احترام شایستة یک شاگرد نسبت به استاد. به سراغ بسته‌ای کتاب که برای او فرستاده بودند و روی رف پیشخوان قفسة کتاب قرار داشت، رفت. بسته را گشود و به بازدید و تورق کتاب‌ها پرداخت. لحظاتی نگذشت که با کتابی در دست به سوی من آمد و پرسید: زبان پرتغالی می‌دانی؟ پاسخ دادم: متأسفانه نمی‌دانم! گفت 10-12 زبان می‌دانم، لیکن پرتغالی نمی‌دانم. این کتاب به  زبان پرتغالی است. حتماً باید پرتغالی را هم در همین سال‌ها بیاموزم! نمی‌دانم این توفیق را یافت یا مرگ مهلتش نداد تا پرتغالی‌دان از این دنیا برود!» درباره لیدی لمپتون می گوید : « لیدى لمبتون یکى از معدود پژوهشگرانى بود که وجب به وجب ایران را در بدترین شرایط از نظر امکانات براى یک پژوهشگر دیده و مطالعه کرده بود و کتاب خود «مالک و زارع» اش را براساس این مشاهدات و تحقیقات نوشته است. او هر وقت که به آکسفورد مى آمد حتماً به دیدن من هم مى آمد و یکبار که با خانم «نیکى کدى» استاد آمریکایى تاریخ که به آکسفورد آمده بودند، به دیدار من آمدند. در جلسه با آنها خیلى به خودم غره شده بودم و داشتم به آنها درباره سفرى که براى انجام کار تحقیقى میدانى به بلوچستان رفته بودم و وضعیت بد آن زمان مى گفتم. خانم لمبتن از من پرسید شما با چه وسیله اى از زاهدان به چابهار رفته بودید. من گفتم با جیپ رفتم. ایشان با خنده به من گفت: با جیپ رفتى و اینقدر ناراحتى؟! من تمام سیستان و بلوچستان را پیاده و یا با شتر می رفتم. » دکتر بلوکباشى در آکسفورد تحت اشراف پیتر لینهارد مشغول تکمیل پایان نامه خود گردید و آن را با عنوان « دگرگونى هاى اجتماعى در دهکده درویش نشین بایوه در کردستان » نوشت. دهکده بایوه در مریوان نزدیکی مرز ایران و عراق قرار دارد.
پس از بازگشت به ایران، ایشان به طور تخصصی به پژوهشهای انسان شناختی در ایران مشغول شد. او از آن زمان تاکنون علاوه بر سردبیری فصلنامه «مردمشناسى و فرهنگ عامه ایران» در سالهاى ۱۳۵۳ تا ۱۳۵۶، به تدریس «مردم شناسى عمومى» ، «روانشناسى اجتماعى» ، «فرهنگ عامه» ، «ادبیات عامه» ، «نمایش در ایران» در دانشکده هنرهاى دراماتیک،دانشکده هنرهاى زیباى دانشگاه تهران، دانشگاه الزهراء و دانشگاه آزاد اسلامی و غیره پرداخته است. آخرین مسئولیت ایشان که تا به امروز نیز ادامه یافته است، عضویت شورای عالی علمی و مدیریت بخش مردم شناسی در دائره المعارف بزرگ اسلامی و مدیریت گروه مردم شناسی دفتر پژوهش های فرهنگی است.
دکتر بلوکباشی را باید از پیشگامان شناخت علمی و روشمند فرهنگ ایرانی دانست که به خوبی در پی بازتولید عقلانی این سنت عظیم فرهنگی برآمده است. ایشان را بیش از همه باید انسان شناسی متخصص فرهنگ عامیانه مردم ایران و نیز وجوه مختلف فرهنگ دینی ایران دانست.
 

ماخذشناسی آثار
کتابها :

 
‏ (1)ک‍ت‍اب‌ش‍ن‍اس‍ی‌ ف‍ره‍ن‍گ‌ع‍ام‍ه‌و م‍ردم‌ش‍ن‍اس‍ی‌ ای‍ران، ‏همراه با محمود زمانی، ت‍ه‍ران‌، م‍وس‍س‍ه‌ف‍ره‍ن‍گ‍ی‌ م‍ن‍طق‍ه‌ئ‍ی،  ۱۳۵۰، 172 ص 
ب‍خ‍ش‌اول‌ح‍اوی‌ ف‍ه‍رس‍ت‌ک‍ت‍اب ه‍ا و ب‍خ‍ش‌دوم‌ح‍اوی‌ ف‍ه‍رس‍ت‌م‍ق‍ال‍ه‌ه‍ا


(2) ف‍ره‍ن‍گ‌ع‍ام‍ه‌[ک‍ت‍اب‌ درس‍ی‌] س‍ال‌چ‍ه‍ارم‌آم‍وزش‌م‍ت‍وس‍طه‌ع‍م‍وم‍ی‌ ف‍ره‍ن‍گ‌و ادب، ‏[ت‍ه‍ران‌]، 1356،  ۲ جلد‌. ۲۵۴ص، م‍ص‍ور

(3) ق‍ه‍وه‌خ‍ان‍ه‌ه‍ای‌ ای‍ران‌، ت‍ه‍ران‌، دف‍ت‍ر پ‍ژوه‍ش‍ه‍ای‌ ف‍ره‍ن‍گ‍ی، ش‍رک‍ت‌ت‍وس‍ع‍ه‌ف‍ض‍اه‍ای‌ ف‍ره‍ن‍گ‍ی‌، ۱۳۷۵، ۱۹۴‎ ‬ص‌. م‍ص‍ور
این کتاب توسط منیژه م‍ق‍ص‍ودی‌در مقاله ای با نام « ق‍ه‍وه‌خ‍ان‍ه‌ب‍ه‌ع‍ن‍وان‌ی‍ک‌ ن‍ه‍اد» منتشره در ک‍ت‍اب‌م‍اه‌ع‍ل‍وم‌اج‍ت‍م‍اع‍ی‌، شماره‌۵۶- ۵۷، خ‍رداد و ت‍ی‍ر ۱۳۸۱، ص‌۶۶ – ۶۸ و نیز در مقاله ای منتشره در ک‍ت‍اب‌م‍اه‌ه‍ن‍ر، شماره‌۳۹- ۴۰ ، آذر، دی‌ ۱۳۸۰، ص‌۸۸ – ۸۹ مورد بررسی قرار گرفته است. نیز در مقاله ای با عنوان «در‌آمد‌ی‌بر رویکرد ‌اجتما‌عی‌قهوه‌خانه‌‌ها» متشره در پیام‌بهارستان، سال‌پنجم‌، شماره۴۷، ‌اردیبهشت‌۸۴، صفحه‌۱۲-۱۳  

(4) ن‍ق‍د و ن‍ظر (م‍ع‍رف‍ی‌ و ن‍ق‍د آث‍اری‌ در ادب‍ی‍ات‌ م‍ردم‌ش‍ن‍اس‍ی‌)، ‏ت‍ه‍ران، دف‍ت‍ر پ‍ژوه‍ش‍ه‍ای‌ ف‍ره‍ن‍گ‍ی‌، ۱۳۷۷، [239]، م‍ص‍ور
این کتاب توسط دکتر ناصر فکوهی در مقاله ای با نام«م‍ردم‌ش‍ن‍اس‍ی‌، ان‍س‍ان‌ش‍ن‍اس‍ی‌ و ادب‍ی‍ات‌ ع‍ام‍ه» مورد بررسی قرار گرفته است

(5)ج‍زی‍ره‌ ق‍ش‍م‌: ص‍دف‌ن‍اش‍ک‍اف‍ت‍ه‌خ‍ل‍ی‍ج‌ ف‍ارس، ‏ت‍ه‍ران، دف‍ت‍ر پ‍ژوه‍ش‍ه‍ای‌ ف‍ره‍ن‍گ‍ی‌، ۱۳۷۹، ‏ ۱۰۲ ص‌. م‍ص‍ور، ن‍ق‍ش‍ه‌.

(6) ق‍ال‍ی‌ش‍وی‍ان‌: م‍ن‍اس‍ک‌ن‍م‍ادی‍ن‌ ق‍ال‍ی‌ش‍وی‍ی‌ در م‍ش‍ه‍د ارده‍ال، ‏ت‍ه‍ران،  دف‍ت‍ر پ‍ژوه‍ش‍ه‍ای‌ ف‍ره‍ن‍گ‍ی‌، ۱۳۷۹، [۱۰۳] ص‌. م‍ص‍ور، ج‍دول‌
این کتاب در مقاله «چ‍ن‍د پ‍رس‍ش‌ب‍ی‌پ‍اس‍خ‌ در ی‍ک‌ ات‍ن‍وگ‍راف‍ی»‌منتشره در ک‍ت‍اب‌م‍اه‌ه‍ن‍ر، شماره‌۳۹- ۴۰ ، آذر، دی‌ ۱۳۸۰، ص‌۶۲ - ۶۵. مورد نقد و بررسی قرار گرفته است.

(7)ن‍وروز: ج‍ش‍ن‌ن‍وزای‍ی‌ آف‍ری‍ن‍ش، ‏ت‍ه‍ران‌، دف‍ت‍ر پ‍ژوه‍ش‍ه‍ای‌ ف‍ره‍ن‍گ‍ی‌، ۱۳۸۰،  ۱۱۹ ص‌. م‍ص‍ور
این کتاب در مجله ‏ ن‍ام‍ه‌پ‍ارس‍ی‌، شماره  ۲۰ ، ب‍ه‍ار ۱۳۸۰، ص‌۲۰۶ – ۲۰۸ مورد بررسی قرار گرفته است.

(8) (مقدمه، همکاری در تالیف، نظارت علمی و ویرایش علمی ) پ‍ژوه‍ش‍ی‌ در ت‍ع‍زی‍ه‌ و ت‍ع‍زی‍ه‌خ‍وان‍ی‌ از آغ‍از ت‍ا آخ‍ر دوره‌ق‍اج‍ار در ت‍ه‍ران، نوشته  ع‍ن‍ای‍ت‌ال‍ل‍ه‌ ش‍ه‍ی‍دی‌، ت‍ه‍ران، دف‍ت‍ر پ‍ژوه‍ش‍ه‍ای‌ ف‍ره‍ن‍گ‍ی‌ک‍م‍ی‍س‍ی‍ون‌ م‍ل‍ی‌ ی‍ون‍س‍ک‍و در ای‍ران‌، ۱۳۸۰،  ۸۳۸ ص. 
این کتاب یک بار در نشریه کتاب‌ماه‌‌هنر، شماره‌۴۴-۴۳، فروردین‌و ‌اردیبهشت‌۸۱، صفحه‌۱۳، بار  دیگر در مقاله «دان‍ش‍ن‍ام‍ه‌ای‌ ب‍ا ن‍ازک‌ب‍ی‍ن‍ی‌ه‍ای‌ ک‍م‌ن‍ظی‍ر» نوشته مصطفی م‍خ‍ت‍اب‍اد منتشره در ک‍ت‍اب‌ه‍ف‍ت‍ه‌، شماره‌۴۵ ، ۴ اس‍ف‍ن‍د ۱۳۸۰، ص‌۱۲ – ۱۳ و نیز توسط علی آل داوود در مقاله ای با نام « پ‍ژوه‍ش‍ی‌ در ت‍ع‍زی‍ه‌ خ‍وان‍ی‌» منتشره در ن‍ش‍ر دان‍ش‌، شماره‌۱۰۱ ، ت‍اب‍س‍ت‍ان‌۱۳۸۱،  ص‌۶۱ – ۶۲ مورد نقد قرار گرفته است.

(9)  ن‍خ‍ل‌گ‍ردان‍ی‌: ن‍م‍ای‍ش‌ ت‍م‍ث‍ی‍ل‍ی‌ از ج‍اودان‍گ‍ی‌ ح‍ی‍ات‌ ش‍ه‍ی‍دان، ‏ت‍ه‍ران‌، دف‍ت‍ر پ‍ژوه‍ش‍ه‍ای‌ ف‍ره‍ن‍گ‍ی‌، ۱۳۸۰،  ۱۱۷ ص‌.م‍ص‍ور

(10)ج‍ام‍ع‍ه‌ای‍ل‍ی‌ در ای‍ران‌ ، ‏ت‍ه‍ران، دف‍ت‍ر پ‍ژوه‍ش‍ه‍ای‌ ف‍ره‍ن‍گ‍ی‌، ۱۳۸۱، ۱۱۹ ص‌.م‍ص‍ور، ج‍دول

(11)پ‍ژوه‍ش‍ی‌ در م‍وس‍ی‍ق‍ی‌ و س‍ازه‍ای‌ م‍وس‍ی‍ق‍ی‌ در ت‍ش‍ک‍ی‍لات‌ ن‍ظام‍ی‌ دوره‌ق‍اج‍اری‍ه، به همراه ی‍ح‍ی‍ی‌ ش‍ه‍ی‍دی، تهران‌، دف‍ت‍ر پ‍ژوه‍ش‍ه‍ای‌ ف‍ره‍ن‍گ‍ی‌، ۱۳۸۱، ۲۷۰ ص‌.م‍ص‍ور (پ‍ارت‍ی‍س‍ون‌)، ج‍دول‌، ن‍م‍ون‍ه‌، ع‍ک‍س‌، ن‍م‍ودار(پ‍ارت‍ی‍س‍ون‌)
‏ این کتاب توسط ساسان  ف‍اطم‍ی‌در مقاله ای با نام «ک‍ت‍اب‍ی‌ درب‍اره‌م‍وس‍ی‍ق‍ی‌ ن‍ظام»‌ منتشره در ف‍ص‍ل‍ن‍ام‍ه‌م‍وس‍ی‍ق‍ی‌ م‍اه‍ور، شماره ۲۷، ب‍ه‍ار ۱۳۸۴، ص‌۲۰۳ – ۲۱۱ مورد نقد و بررسی قرار گرفته است.

(12) ت‍ع‍زی‍ه‌خ‍وان‍ی‌: ح‍دی‍ث‌ ق‍دس‍ی‌ م‍ص‍ای‍ب‌ در ن‍م‍ای‍ش‌ آئ‍ی‍ن‍ی، ‏ت‍ه‍ران‌، ام‍ی‍رک‍ب‍ی‍ر، ۱۳۸۳، 200 ص‌. م‍ص‍ور

(13)بازی‌های کهن در ایران، ‏تهران، دفتر پژوهش‌های فرهنگی، ۱۳۸۵،  ۱۱۴ ص. مصور.

‏مقاله ها :

1-  بازی استاد بدوش زن استاد ندوش، تهران، سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان تهران
این اثر  درباره یک بازی کودکان تهرانی است.

2- نمایشها‌ی‌شاد‌ی‌‌آور زنانه‌در تهر‌ان، هنر و مردم، دوره‌جدید، ۲۷، د‌ی‌۱۳۴۳،ص 26-۲۸

3- واژه سنگک و پیشینه سنگک پزی در ایران، هنر و مردم، شماره 74-75، آذر و دی 1347، ص 31-42؛ شماره 76، بهمن 1347، 47-51

4- تافتون پزی در تهران، تهران: وزارت فرهنگ و هنر، تیر 1348، ص 45-54
آنچه که در این مقاله به آن پرداخته شده عبارتند از واژه تافتون و پیشینه تافتون پزی در ایران، ابزار کار، دستگاههای خمیرگیری، مواد کار و سوخت تافتون،‌کارگران، دستمزد کارگران، شیوه خمیر ساختن، شیوه نان پختن، چگونگی نانهای تافتون، شیوه ساختن تنور تافتونی، واژه ها و اصطلاحهای تافتون پزی

5- عمو زنجیرباف، تهران، سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان تهران
طریقه اجرای این بازی در تهران را شرح می دهد.

6- آیین‌های نوروزی رمز رستاخیز و تجدید حیات آفرینش، در مجموعه مقالات نخستین همایش نوروز،  تهران، سازمان میراث فرهنگی کشور، معاونت پژوهشی، پژوهشکده مردم‌شناسی، بهار 1379. ص 76-73.

7- چگونگی شکل‌گیری معماری برازنده قهوه‌خانه، در مجموعه مقالات کنگره تاریخ معماری و شهرسازی ایران، جلد اول، ارگ بم- کرمان، سازمان میراث فرهنگی کشور، 1374، ص 319-313

8- تابوت گردانی : نمایشی از قدرت قدسی خداوند، نشر دانش، س 16، ش 4، زمستان 1378 ، ص 32-38 ، باز چاپ با عنوان تابوت گردانی ، بازسازی اندیشه و عشق در ماهنامه زائر، سال سیزدهم، شماره 11 (پیاپی 146)، بهمن 1385

9- ش‍م‍ای‍ل‌ن‍گ‍اری‌ در ح‍وزه‌ه‍ن‍ره‍ای‌ ع‍ام‍ه‌ای‍ران‌، ‏ ک‍ت‍اب‌م‍اه‌ه‍ن‍ر، شماره‌۳۱- ۳۲ ، ف‍روردی‍ن‌، اردی‍ب‍ه‍ش‍ت‌ ۱۳۸۰، ص‌۳ - ۷.

10- نهادهای سنتی مردمی :  ن‍ق‍ش‌و ک‍ارک‍رد و راه‍ک‍اره‍ای‌ ب‍ازس‍ازی‌ و اح‍ی‍ای‌ آن‍ه‍ا، مجموعه نهادهای عمومی و فرهنگ مردمی، معاونت پژوهشی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، پائیز 1378، ص 57-60.
‏در این مقاله درباره ن‍ه‍اده‍ای‌ ف‍ره‍ن‍گ‍ی‌و ارت‍ب‍اطات‌ س‍ن‍ت‍ی‌در ف‍ره‍ن‍گ‌ ای‍ران‍ی‌بحث شده است.

11 - ع‍اش‍ق‍ان‍ه‌ه‍ای‌ ک‍رب‍لا، ‏ک‍ل‍ک‌، شماره‌۷۳ - ۷۵، ف‍روردی‍ن‌ ـ خ‍رداد ۱۳۷۵، ص ‌۳۲۴ ـ ۳۲۷.
‏در این مقاله درباره  ن‍م‍ای‍ش‍گ‍اه‌ ن‍ق‍اش‍ی‌ ش‍راره‌ص‍ال‍ح‍ی‌ل‍رس‍ت‍ان‍ی‌ (ت‍ه‍ران‌/ خ‍رداد ۱۳۷۵ بحث شده است.

12- ع‍اش‍ورا و ت‍اب‍وت‌واره‌ه‍ای‌ م‍ذه‍ب‍ی، ‏اطلاع‍ات‌،۶ اس‍ف‍ن‍د ۱۳۸۲، ص‌۶.
‏دراین مقاله درباره یکی از آی‍ی‍ن‌ه‍ای‌ م‍ذه‍ب‍ی ‌بحث شده است.

13 - ف‍ره‍ن‍گ‌ع‍ام‍ه‌: ش‍ی‍وه‌ و ارزش‌گ‍ردآوری، گ‍ی‍ل‍ه‌ وا، س‍ال‌۱، شماره‌۱۲، خ‍رداد ۱۳۷۲، ص‌۱۳ - ۱۲.
‏دراین مقاله درباره مجله گ‍ی‍ل‍ه‌ وا (ن‍ش‍ری‍ه‌) و اهمیت آن در گردآوری فرهنگ عامه ایران بحث شده است.

14 - زب‍ان‍ه‍ای‌ رم‍زی‌ در ای‍ران، ‏یادنامه دکتر احمد تفضلی، به کوشش دکتر علی اشرف صادقی، تهران، انتشارات سخن، 1379 ، ص 109 – 127 ، باز انتشار در ک‍ت‍اب‌م‍اه‌ه‍ن‍ر، شماره‌۳۵- ۳۶ ، م‍رداد و ش‍ه‍ری‍ور ۱۳۸۰، ص‌۱۸ - ۲۷.

15 - ف‍ره‍ن‍گ‌ی‍ک‌ پ‍دی‍ده‌ اج‍ت‍م‍اع‍ی‌، گ‍ی‍ل‍ه‌وا، س‍ال‌۳، شماره‌۳۱، ف‍روردی‍ن‌ ـ خ‍رداد ۱۳۷۴، ص‌۶ ـ ۷.
16- هوشنگ پورکریم: مردم شناس 1311-1373، نامه انسان شناسی پاییز و زمستان 1381; 1(2):207-212. 
این مقاله در یادبود هوشنگ پورکریم از پیشکسوتان انسان شناسی ایران نوشته شده است.
  
17 - هویت سازی اجتماعی از راه باد زدایی گشتاری، نامه انسان شناسی بهار و تابستان 1381; 1(1):33-43. 

18  - آی‍ی‍ن‌ه‍ای‌ ن‍وروزی‌، رم‍ز رس‍ت‍اخ‍ی‍ز و ت‍ج‍دی‍د ح‍ی‍ات‌ آف‍ری‍ن‍ش، ‏اع‍ت‍م‍اد، ۲۸ اس‍ف‍ن‍د ۱۳۸۲، ص‌۱۲ (بازانتشار)

19 - پ‍دی‍ده‌ای‌ ب‍ه‌ن‍ام‌ل‍وطی‌ و ل‍وطی‍گ‍ری‌ در ح‍ی‍ات‌ اج‍ت‍م‍اع‍ی‌ ت‍اری‍خ‌ ای‍ران‌، ‏ف‍ص‍ل‍ن‍ام‍ه‌ف‍ره‍ن‍گ‌م‍ردم‌، شماره‌۸- ۹، ب‍ه‍ار ۱۳۸۳، ص‌۹۹ - ۱۰۵.

20 - ت‍اب‍وت‌گ‍ردان‍ی‌، ن‍م‍ای‍ش‍ی‌ ت‍م‍ث‍ی‍ل‍ی‌ از ق‍درت‌ق‍دس‍ی‌ خ‍داون‍دی، ‏ن‍ش‍ر دان‍ش‌، س‍ال‌۱۶، شماره‌۴ ، زم‍س‍ت‍ان‌۱۳۷۸، ص‌۳۲ - ۳۸.
‏در این مقاله نوعی سوگواری دینی مورد بررسی قرار گرفته است.
 
21 - ت‍ام‍ل‍ی‌ ب‍ر ک‍ارک‍رده‍ای‌ روان‌اج‍ت‍م‍اع‍ی‌ ت‍ع‍زی‍ه‌خ‍وان‍ی،  ف‍ره‍ن‍گ‌ف‍ارس‌، شماره ۱۸- ۱۹، پ‍ای‍ی‍ز و زم‍س‍ت‍ان‌۱۳۸۱، ص‌۸۶ – ۹۳؛ ‏اطلاع‍ات‌، ۱۰ اس‍ف‍ن‍د ۱۳۸۲، ص‌۶.

22 -  ت‍ع‍زی‍ه‌خ‍وان‍ی‌: ه‍م‌ن‍وای‍ی‌ و ن‍اه‍م‌ن‍وای‍ی‌ آن‌ب‍ا س‍اخ‍ت‍ار ف‍ره‍ن‍گ‍ی‌ - دی‍ن‍ی‌ ج‍ام‍ع‍ه م‍ا، س‍روش‌، شماره ۸۶۹ ، ۱۳ دی‌ ۱۳۷۶، ص‌۶۴ – ۶۶و  شماره‌۸۷۰ ، ۲۰ دی‌ ۱۳۷۶، ص‌۴۸ - ۵۰.
 
23 - ت‍ع‍زی‍ه‌خ‍وان‍ی‌ دی‍گ‍ر ن‍م‍ی‌ت‍وان‍د ج‍اذب‍ه‌گ‍ذش‍ت‍ه‌را در م‍ی‍ان‌ م‍ردم‌داش‍ت‍ه‌ب‍اش‍د، اب‍رار،۱۸ خ‍رداد ۱۳۷۹، ص‌۱۰.

24 - خ‍س‍ت‍ه‌ج‍ان‍ی‌ خ‍ف‍ت‍ه‌در خ‍اک، ک‍ل‍ک‌، شماره‌۶۷، م‍ه‍ر ۱۳۷۴، ص‌۳۰۷ ـ ۳۱۶.
‏در این مقاله درباره هوشنگ پورک‍ری‍م از پیشکسوتان انسان شناسی ایران بحث شده است.

 25 - چابهار و بلوچهای آن، مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی، سال 16، شماره 5 و 6 ، 1348، ص 513 – 539 .

26 - ایل‌بهمئی، ‌هنر و مردم، دوره‌جدید، ۳۶، مهر ۱۳۴۴، صفحه‌ ۱۵-۲۹    . 

 27 - در فر‌هنگ‌خود زیستن‌و به‌فر‌هنگها‌ی‌دگر نگریستن : ‌سخنی‌با نویسندگان‌و مصور‌ان‌کتاب‌‌ها‌ی‌کودکان‌، کلک، س‌‌اول‌، ۷، مهر ۱۳۶۹،ص 32-54 .

28 - خیش‌خانه‌، ‌ابتد‌ایی‌ترین‌شکل‌و وسیله‌تهویه‌مطبو‌ع‌در تاریخ‌معمار‌ی‌‌ایر‌ان‌، فصلنامه‌معمار‌ی‌و فر‌هنگ،سال‌‌اول‌، شماره ۱، تابستان‌۱۳۷۸، صفحه 81 – 85    .

29 - چهارشنبه‌سوری، ‌هنر و مردم‌، سال‌نهم‌، ۵۳ و ۵۴، ‌اسفند ۱۳۴۵ و فروردین‌۱۳۴۶، صفحه‌ 2 – 6  .  

30 - مفا‌هیم‌و نمادگار‌ها در طریقت‌قادر‌ی‌، مردم‌شناسی‌و فر‌هنگ‌‌عامه‌‌ایر‌ان، شماره۳، زمستان‌۱۳۵۶، ص3 – 26 .

31 - فر‌هنگ‌زدگی‌یا "با خود بیگانگی‌فر‌هنگی‌"، کلک، شماره‌۷۱-۷۲، بهمن‌‌اسفند ۱۳۷۴، ص۶۹-۷۶.

32 - سفالگر‌ی‌ در ‌ایر‌ان، دستها و نقشها، شماره 5، تابستان‌۱۳۷۶، ص 50-51  

33 - دو‌الک‌باز‌ی‌و تحقیقی‌در و‌اژه‌دو‌ال‌، ‌هنر و مردم‌، شماره ۸۹، ‌اسفند ۱۳۴۸،ص۲۸-۴۴

34 - فر‌هنگ‌، جامعه‌و ساخت‌‌اجتما‌عی، مردم‌شناسی‌و فر‌هنگ‌‌عامه‌‌ایر‌ان، شماره۲، پاییز ۱۳۵۴، ص‌ 2 – 10 .

35 – ادبیات عامه، گیلان ما، س 1، شماره 4، پاییز 1380، ص 3-9 .

36 – قالی‌شویان، ‌هنر و مردم، دوره‌جدید، ۱۹، ‌اردیبهشت‌۱۳۴۳، ۳۲-۳۸

37 – فرهنگ، جامعه و ساخت اجتماعی، فصلنامه مردم شناسی و فرهنگ عامه ایران، ش 2، پائیز 1354، ص 2-10

37 -  دوره‌‌اساطیر‌ی‌‌ایر‌ان‌در تاریخ‌طبر‌ی‌، یادنامه طبری، 1369، ص 632-684،  کلک‌، سال سوم‌، ۲۹، مرد‌اد ۱۳۷۱، صفحه‌: ۶۱-۷۱  و بار سوم در ‏ ک‍ت‍اب‌م‍اه‌ه‍ن‍ر، شماره‌۵۱-۵۲، آذر، دی‌ ۱۳۸۱، ص‌۴۶ – ۵۱ به چاپ رسیده است.

38- پدید‌ارشناسی‌مناسک‌تشرف، نشر د‌انش، سال یازد‌هم‌، ۵، مرد‌اد - شهریور ۱۳۷۰، ص 38 – 45
 
39 - نقش و موقع زن در جامعه روستاییی ایران، سخنرانی های محققان مرکز مردم شناسی ایران در هفتمین کنگره تحقیقات ایرانی، دانشگاه ملی، شهریور 1355، ص 1-14

41-  صنایع‌قومی‌، محل‌‌انتقال‌‌هنجار‌ها و ‌ارزش‌‌ها‌ی‌فر‌هنگی‌، دستها و نقشها، شماره۳، تابستان‌۱۳۷۴، ص10 – 13

42 -  نوروز، بزرگترین‌جشن‌باستانی‌و ملی‌‌ایر‌انیان، ‌هنر و مردم، دوره‌جدید، ۵ و ۶، ‌اسفند ۴۱ - فروردین‌۱۳۴۲، ص 3-11

43 - تصویرگر‌ی‌در حوزه‌‌هنر‌ها‌ی‌‌عامه‌،  دستها و نقشها، شماره ۵، تابستان‌۱۳۷۶، ص 10-17    
44 - تاملی‌بر کارکرد‌ها‌ی‌رو‌ان‌‌اجتما‌عی‌تعزیه‌خو‌انی، ‌هنر و مردم (دوره جدید)، سال ‌اول‌، شماره‌۱، خرد‌اد و تیر ۸۱، ص‌16-22
 
45 - هویت‌ساز‌ی‌‌اجتما‌عی‌‌از ر‌اه‌بادزد‌ایی‌گشتار‌ی، در "خلاصه‌نخستین‌‌همایش‌ملی‌‌ایر‌ان‌شناسی‌". گرد‌آورنده‌محسن‌تهر‌انی‌ز‌اده‌؛ سیدمجد‌الدین‌میرحسینی‌. تهر‌ان‌: ‌انتشار‌ات‌د‌ایره‌سبز، ۱۳۸۱، ص‌۳۷۲-۳۷۳


46 - نمایشنامه تازیانه آزادگی،  بر اساس متن تاریخی، پیام نوین، دوره 6، شماره 4، بهمن 1342، ص 40-57.

47 - مردم شناسی  ایران، دائره المعارف ترکیه

48 - بقایای فرهنگی: نقش و ارزش، ماهنامه کلک، شماره 3، خرداد 1369، ص 96 – 101 .

49 -  شناخت اساطیر ایران، ماهنامه کلک، شماره 2، اردیبهشت 1369، ص 136- 137.

50 –  مقدمه ای بر فلکلرشناسی(نقد و معرفی)، نامه انسان شناسی، دوره اول، شماره اول، بهار و تابستان 1381، ص 119-202.

51-  فرهنگ و تمدن دو مفهوم جدا از هم، یاد پاینده، به کوشش رضا رضازاده لنگرودی، تهران، 1380، ص 171- 182

52 -  زارع، طبیعت و روابط تولیدی در کشاورزی ایران، مشائل کشاورزی ایران، شماره 2، زمستان 1359، ص 69- 102.

54- شعر ‌عامه‌بلوچ (1)، ‌آینده، سال‌ششم‌، ش ۹-۱۲، ‌آذر-‌اسفند ۱۳۵۹، ص۷۹۵-۸۰۱

55 - شعر عامه بلوچ‌(2)، ‌آینده، سال‌‌هفتم‌، ش ۱ و ۲، فروردین‌و ‌اردیبهشت‌۱۳۶۰، ص۱۱۱-۱۱۵،

56- اسطوره حدیث واقعیتهای اولیه جهان هستی، ماهنامه کلک، شماره 27، خرداد 1371، ص 105-110، شماره 29، مرداد 1371، بازچاپ در کتاب نقد و نظر، ص 189- 209

57 – بختک‌، د‌ایره‌‌المعارف‌بزرگ‌‌اسلامی‌، زیر نظر کاظم‌موسو‌ی‌بجنورد‌ی‌. تهر‌ان‌: مرکز د‌ایرة‌المعارف‌بزرگ‌‌اسلامی‌جلد ‌۱۱، 1381، ص‌۴۷۴-۴۷۶.    

58 - باطل‌سحر، د‌ایره‌‌المعارف‌بزرگ‌‌اسلامی‌، زیر نظر کاظم‌موسو‌ی‌بجنورد‌ی‌. تهر‌ان‌: مرکز د‌ایرة‌المعارف‌بزرگ‌‌اسلامی‌جلد ‌۱۱،1381،  ص‌۱۹۰-۱۹۴

59 - باز‌ار‌ها‌ی‌‌ادو‌ار‌ی، د‌ایره‌‌المعارف‌بزرگ‌‌اسلامی‌، زیر نظر کاظم‌موسو‌ی‌بجنورد‌ی‌. تهر‌ان‌: مرکز د‌ایرة‌المعارف‌بزرگ‌‌اسلامی‌جلد ‌۱۱،1381،  ص‌۱۳۹-۱۴۹   

60- بامد‌ی‌، در د‌ایره‌‌المعارف‌بزرگ‌‌اسلامی‌، زیر نظر کاظم‌موسو‌ی‌بجنورد‌ی‌. تهر‌ان‌: مرکز د‌ایرة‌المعارف‌بزرگ‌‌اسلامی‌جلد ‌۱۱،1381،  ص‌۲۶۸-۲۷۲     

61 - بالابان‌، در د‌ایره‌‌المعارف‌بزرگ‌‌اسلامی‌، زیر نظر کاظم‌موسو‌ی‌بجنورد‌ی‌. تهر‌ان‌: مرکز د‌ایرة‌المعارف‌بزرگ‌‌اسلامی‌جلد ‌۱۱، 1381، ص‌۲۴۵-۲۴۸     

62 - باجلان‌، در د‌ایره‌‌المعارف‌بزرگ‌‌اسلامی‌، زیر نظر کاظم‌موسو‌ی‌بجنورد‌ی‌. تهر‌ان‌: مرکز د‌ایرة‌المعارف‌بزرگ‌‌اسلامی‌جلد ‌۱۱،1381،  ص‌۴۴-۴۷   . 

63 - بارز‌انی‌،  در د‌ایره‌‌المعارف‌بزرگ‌‌اسلامی‌، زیر نظر کاظم‌موسو‌ی‌بجنورد‌ی‌. تهر‌ان‌: مرکز د‌ایرة‌المعارف‌بزرگ‌‌اسلامی‌جلد ‌۱۱،1381،  ص‌۹۴-۹۶  . 

64 - بارکز‌ایی، در د‌ایره‌‌المعارف‌بزرگ‌‌اسلامی‌، زیر نظر کاظم‌موسو‌ی‌بجنورد‌ی‌. تهر‌ان‌: مرکز د‌ایرة‌المعارف‌بزرگ‌‌اسلامی، ‌جلد ۱۱،1381،  ص‌۹۹-۱۰۲.     

65 - باصر‌ی، در د‌ایره‌‌المعارف‌بزرگ‌‌اسلامی‌، زیر نظر کاظم‌موسو‌ی‌بجنورد‌ی‌. تهر‌ان‌: مرکز د‌ایرة‌المعارف‌بزرگ‌‌اسلامی‌جلد ‌۱۱،1381،  ص‌۱۸۶-۱۸۸. 

66 – قوم نگاری افغانستان، د‌ائره‌‌المعارف‌بزرگ‌‌اسلامی، زیر نظر کاظم‌موسو‌ی‌بجنورد‌ی‌. تهر‌ان‌: مرکز د‌ایرة‌المعارف‌بزرگ‌‌اسلامی‌جلد‌۹، 1379، ص 545 – 552 .

67 - افشار (1)، د‌ایره‌‌المعارف‌بزرگ‌‌اسلامی‌، زیر نظر کاظم‌موسو‌ی‌بجنورد‌ی‌. تهر‌ان‌: مرکز د‌ایرة‌المعارف‌بزرگ‌‌اسلامی‌، جلد‌۹، 1379، ص‌۴۹۲-۴۹۸.

68 - اصانلو، د‌ایره‌‌المعارف‌بزرگ‌‌اسلامی، زیر نظر کاظم‌موسو‌ی‌بجنورد‌ی‌. تهر‌ان‌: مرکز د‌ایرة‌المعارف‌بزرگ‌‌اسلامی، ‌جلد‌۹، 1379،  ص‌۹۹-۱۰۲.

69 - آبگرم، د‌ایره‌‌المعارف‌بزرگ‌‌اسلامی، زیر نظر کاظم‌موسو‌ی‌بجنورد‌ی‌. تهر‌ان‌: مرکز د‌ایرة‌المعارف‌بزرگ‌‌اسلامی، ‌ جلد ‌۱، 1367، ص 60 – 63 .

70 - آبستنی، د‌ایره‌‌المعارف‌بزرگ‌‌اسلامی‌، زیر نظر کاظم‌موسو‌ی‌بجنورد‌ی‌. تهر‌ان‌: مرکز د‌ایرة‌المعارف‌بزرگ‌‌اسلامی، ‌ جلد ‌۱، 1367،  ص 42 – 50.

71 - اسباب خانه، د‌ایره‌‌المعارف‌بزرگ‌‌اسلامی، زیر نظر کاظم‌موسو‌ی‌بجنورد‌ی‌. تهر‌ان‌: مرکز د‌ایرة‌المعارف‌بزرگ‌‌اسلامی، ‌جلد 8، 1377 ، ص 11 – 125 .

72 -  ام الصبیان، د‌ایره‌‌المعارف‌بزرگ‌‌اسلامی، زیر نظر کاظم‌موسو‌ی‌بجنورد‌ی‌. تهر‌ان‌: مرکز د‌ایرة‌المعارف‌بزرگ‌‌اسلامی، ‌جلد 10، 1379، ص 220-227.

73 - ام البنین، د‌ایره‌‌المعارف‌بزرگ‌‌اسلامی، زیر نظر کاظم‌موسو‌ی‌بجنورد‌ی‌. تهر‌ان‌: مرکز د‌ایرة‌المعارف‌بزرگ‌‌اسلامی، ‌ جلد 10، 1379، ص 220- 227.

74 - آسیا، د‌ایره‌‌المعارف‌بزرگ‌‌اسلامی‌، زیر نظر کاظم‌موسو‌ی‌بجنورد‌ی‌. تهر‌ان‌: مرکز د‌ایرة‌المعارف‌بزرگ‌‌اسلامی، ‌جلد ‌۱،1367، ص 371 – 379. 

75 - آل، د‌ایره‌‌المعارف‌بزرگ‌‌اسلامی، زیر نظر کاظم‌موسو‌ی‌بجنورد‌ی‌. تهر‌ان‌: مرکز د‌ایرة‌المعارف‌بزرگ‌‌اسلامی، ‌‌: جلد ‌۱، 1367،  ص‌۵۳۶-۵۳۹

76 - اینالو، د‌ایرة‌المعارف‌بزرگ‌‌اسلامی‌، زیر نظر کاظم‌موسو‌ی‌بجنورد‌ی‌. تهر‌ان‌: مرکز د‌ایرة‌المعارف‌بزرگ‌‌اسلامی، ‌جلد ‌۱۰، 1370،  ص‌۷۱۶-۷۱۷.

77 -  ا‌هل‌‌هو‌ا، د‌ایرة‌المعارف‌بزرگ‌‌اسلامی‌، زیر نظر کاظم‌موسو‌ی‌بجنورد‌ی‌. تهر‌ان‌: مرکز د‌ایرة‌المعارف‌بزرگ‌‌اسلامی، ‌جلد ‌۱۰، 1380، ص‌۴۷۸-۴۸۱

78 - انار، در د‌ایرة‌المعارف‌بزرگ‌‌اسلامی‌، زیر نظر کاظم‌موسو‌ی‌بجنورد‌ی‌. تهر‌ان‌: مرکز د‌ایرة‌المعارف‌بزرگ‌‌اسلامی، ‌جلد ۱۰، 1380، ص‌۳۰۲-۳۰۷.

79- جامعه‌‌ایلی (ایران)، در د‌ایرة‌المعارف‌بزرگ‌‌اسلامی‌، زیر نظر کاظم‌موسو‌ی‌بجنورد‌ی‌. تهر‌ان‌: مرکز د‌ایرة‌المعارف‌بزرگ‌‌اسلامی، ‌جلد ‌۱۰، 1380، ص‌۶۷۵-۶۸۵.   

80- ایلات‌خمسه‌، د‌ایرة‌المعارف‌بزرگ‌‌اسلامی‌، زیر نظر کاظم‌موسو‌ی‌بجنورد‌ی‌. تهر‌ان‌: مرکز د‌ایرة‌المعارف‌بزرگ‌‌اسلامی، ‌جلد ‌۱۰، 1380، ص‌۶۹۹-۷۰۰

81 - اسفند (2)، د‌ایره‌‌المعارف‌بزرگ‌‌اسلامی‌، زیر نظر کاظم‌موسو‌ی‌بجنورد‌ی‌. تهر‌ان‌: مرکز د‌ایرة‌المعارف‌بزرگ‌‌اسلامی، ‌ جلد ۸، 1377، ص‌۳۳۳-۳۳۷   

 82 - ایل، دائره المعارف بزرگ اسلامی، زیر نظر کاظم‌موسو‌ی‌بجنورد‌ی‌. تهر‌ان‌: مرکز د‌ایرة‌المعارف‌بزرگ‌‌اسلامی، جلد 10، 1380، ص 698 -699.

83 - بلوچ، دائره المعارف بزرگ اسلامی، زیر نظر کاظم‌موسو‌ی‌بجنورد‌ی‌. تهر‌ان‌: مرکز د‌ایرة‌المعارف‌بزرگ‌‌اسلامی، ‌ جلد 12، 1383، ص 501-519.

84 - بلّه برون، دائره المعارف بزرگ اسلامی، زیر نظر کاظم‌موسو‌ی‌بجنورد‌ی‌. تهر‌ان‌: مرکز د‌ایرة‌المعارف‌بزرگ‌‌اسلامی، ‌ جلد 12، 1383، ص 538-540.

85 – ایل بهمئی، دائره المعارف بزرگ اسلامی، زیر نظر کاظم‌موسو‌ی‌بجنورد‌ی‌. تهر‌ان‌: مرکز د‌ایرة‌المعارف‌بزرگ‌‌اسلامی، ‌جلد 13، 1383 ، ص 222- 227.

86 – ایل بویراحمدی، دائره المعارف بزرگ اسلامی، زیر نظر کاظم‌موسو‌ی‌بجنورد‌ی‌. تهر‌ان‌: مرکز د‌ایرة‌المعارف‌بزرگ‌‌اسلامی، ‌ جلد 13، 1383، ص 43 – 56.

87 – بویراحمدی (همراه با هانس لوفلر)، دانشنامه جهان اسلام، تهران، بنیاد دائرة المعارف اسلامی، جلد 4، 1377، ص 626 – 633.

88 -  بلّه‌برون، د‌انشنامه‌جهان‌‌اسلام، تهر‌ان‌: بنیاد د‌ایرة‌المعارف‌‌اسلامی، جلد ۴، 1377، ص‌۱۷۹-۱۸۱.

90 -  آتش‌باز‌ی‌، د‌انشنامه‌‌ایر‌ان‌. زیر نظر کاظم‌موسو‌ی‌بجنورد‌ی‌. تهر‌ان‌: مرکز د‌ایرة‌المعارف‌بزرگ‌‌اسلامی‌، جلد 1،  ۱۳۸۴، ص‌۵۴۰-۵۴۱.

91 -  آتش‌‌افروز، د‌انشنامه‌‌ایر‌ان‌. زیر نظر کاظم‌موسو‌ی‌بجنورد‌ی‌. تهر‌ان‌: مرکز د‌ایرة‌المعارف‌بزرگ‌‌اسلامی‌، جلد ‌۱، ۱۳۸۴،  ص‌۵۳۸-۵۴۰.     

92 - ‌ابودرد‌ا، ‌آش، د‌انشنامه‌‌ایر‌ان‌. زیر نظر کاظم‌موسو‌ی‌بجنورد‌ی‌. تهر‌ان‌: مرکز د‌ایرة‌المعارف‌بزرگ‌‌اسلامی، جلد‌۱،  ۱۳۸۴، ص 320-332.

93 -  آجیل، د‌انشنامه‌‌ایر‌ان‌. زیر نظر کاظم‌موسو‌ی‌بجنورد‌ی‌. تهر‌ان‌: مرکز د‌ایرة‌المعارف‌بزرگ‌‌اسلامی، جلد‌۱، ۱۳۸۴، ص‌۶۳۷-۶۳۹.

94 – آل، ، فرهنگنامه کودکان و نوجوانان، شورای کتاب کودک، جلد 1، 1371، ص 138.

95 - آب انبار، فرهنگنامه کودکان و نوجوانان، شورای کتاب کودک، جلد 1، 1371، ص 13-15.

96 - آجر و آجرپزی، فرهنگنامه کودکان و نوجوانان، شورای کتاب کودک، جلد 1، 1371، ص 57-60.


97 - آسیابان، فرهنگنامه کودکان و نوجوانان، شورای کتاب کودک، جلد 1، 1371، ص 115.

98 - آسیای بادی، فرهنگنامه کودکان و نوجوانان، شورای کتاب کودک، جلد 1،  1371، ص 118-119.

99 - آسیای آبی، فرهنگنامه کودکان و نوجوانان، شورای کتاب کودک، جلد 1، 1371، 116 – 118.

100 - آسیای دستی، فرهنگنامه کودکان و نوجوانان، شورای کتاب کودک، جلد 1، 1371، ص 119 -120.

101 - آسیای ستوری، فرهنگنامه کودکان و نوجوانان، شورای کتاب کودک، جلد 1، 1371، ص 120 – 121 .

102 - آش، فرهنگنامه کودکان و نوجوانان، شورای کتاب کودک، جلد 1، 1371، ص 121 -124.

103 - ادبیات عامه، فرهنگنامه کودکان و نوجوانان، شورای کتاب کودک، جلد 2، 1373، ص 142 – 146.

104 - اسباب بازی، فرهنگنامه کودکان و نوجوانان، شورای کتاب کودک، جلد 2، 1373، ص 288-293.

105 - اسکیمو، فرهنگنامه کودکان و نوجوانان، شورای کتاب کودک، جلد 2، 1373، ص 366-371.

106 - افشار، فرهنگنامه کودکان و نوجوانان، شورای کتاب کودک، جلد 3، 1376، ص 105.

107 - ام الصبیان، فرهنگنامه کودکان و نوجوانان، شورای کتاب کودک، جلد 3، 1376، ص 259.
108 – آدم خواری، فرهنگنامه کودکان و نوجوانان، شورای کتاب کودک، جلد 1، 1371، ص 62.

مقدمه نویسی و اشراف علمی :
1 -  (مقدمه، همکاری در تالیف، نظارت علمی و ویرایش علمی)
پ‍ژوه‍ش‍ی‌ در ت‍ع‍زی‍ه‌ و ت‍ع‍زی‍ه‌خ‍وان‍ی‌ از آغ‍از ت‍ا آخ‍ر دوره‌ق‍اج‍ار در ت‍ه‍ران.
 نوشته  ع‍ن‍ای‍ت‌ال‍ل‍ه‌ ش‍ه‍ی‍دی‌، ‏با همکاری و زیر نظر علی بلوکباشی،  ت‍ه‍ران‌: دف‍ت‍ر پ‍ژوه‍ش‍ه‍ای‌ ف‍ره‍ن‍گ‍ی‌ک‍م‍ی‍س‍ی‍ون‌ م‍ل‍ی‌ ی‍ون‍س‍ک‍و در ای‍ران‌، ۱۳۸۰، ‏ ‌۸۳۸ ص (شماره 6 از مجموعه فرهنگ و مردم)

2 - م‍ق‍دم‍ه‌ ای بر کتاب پ‍وش‍اک‌در ای‍ران‌ زم‍ی‍ن‌ (م‍ص‍ور)، ‌ گ‍روه‌ن‍وی‍س‍ن‍دگ‍ان‌ زی‍رن‍ظر اح‍س‍ان‌ی‍ارش‍اطر؛ ت‍رج‍م‍ه‌پ‍ی‍م‍ان‌ م‍ت‍ی‍ن‌؛‌ ‏ ت‍ه‍ران‌: ام‍ی‍رک‍ب‍ی‍ر، ۱۳۸۲،  ۵۰۶ ص‌. م‍ص‍ور

3 - نظر‌ی‌به‌‌ادبیات‌‌عامه‌‌ایر‌ان‌"، مقدمه ای بر چیستان‌نامه‌دزفولی، نوشته محمدعلی امام‌‌ا‌هو‌از‌ی‌، زیر نظر علی بلوکباشی، ‌تهران، دفتر پژو‌هشها‌ی‌فر‌هنگی‌، ۱۳۷۹، ۱۵۲ ص‌،   .م‍ص‍ور، ن‍ق‍ش‍ه‌، ج‍دول‌، ن‍م‍ودار  (شماره 4 از مجموعه فرهنگ و مردم)

4 - مقدمه بر کتاب ت‍ص‍اوی‍ری‌ از ای‍ران(س‍ف‍ر ک‍ل‍ن‍ل‌ف‌. ک‍ل‍م‍ب‍اری‌ ب‍ه‌درب‍ار ش‍اه‌ای‍ران‌) ۱۲۴۹ ت‍ا ۱۲۶۵ ه‍ج‍ری‌ ق‍م‍ری‌/ ن‍وش‍ت‍ه‌ل‍ی‍ن‌ ت‍ورن‍ت‍ن‌؛ ت‍رج‍م‍ه‌م‍ی‍ن‍ا ن‍وای‍ی‌؛ زیر نظر دکتر علی بلوکباشی، ت‍ه‍ران‌، دف‍ت‍ر پ‍ژوه‍ش‍ه‍ای‌ ف‍ره‍ن‍گ‍ی‌، ۱۳۷۴،  ۱۰۸ ص‌.م‍ص‍ور، ع‍ک‍س‌  (شماره 2 از مجموعه فرهنگ و مردم)

بررسی و نقد کتاب :‏
1 - «صندوقچه هزار پیشه فرهنگ مردم : نگاهی بر کتاب کوچه» ، ماهنامه فصل سبز، سال دوم، شماره 5-6، تیر ومرداد 1380، ص 18.

2  - «تاریخ‌‌اجتما‌عی‌و سیاسی‌شا‌هسون، معرفی و نقد کتاب کوچندگان‌مرزنشین‌‌ایر‌ان»‌، نوشته ریچارد تپر، نشر د‌انش، سال‌‌هفد‌هم‌، شماره۲، تابستان‌۱۳۷۹، ص۸۴-۹۰، این مقاله در بررسی کتاب کوچندگان‌مرزنشین‌‌ایر‌ان به زبان انگلیسی، نوشته ریچارد تپر به نگارش درآمده است.

3 - «اس‍طوره‌در ان‍دی‍ش‍ه‌ و ب‍ی‍ان‌ اس‍طوره‌ش‍ن‍اس‍ان‌ب‍رج‍س‍ت‍ه‌ج‍ه‍ان»، ‏ک‍ت‍اب‌م‍اه‌ه‍ن‍ر، شماره‌۲۵- ۲۶ ، م‍ه‍ر،آب‍ان‌۱۳۷۹، ص‌۲۳ - ۲۵.
‏دراین مقاله مجموعه مقالات «ج‍ه‍ان‌اس‍طوره‌ش‍ن‍اس‍ی» نوشته جلال  س‍ت‍اری مورد بحث قرار گرفته است.

4 - زب‍ان‍ه‍ای‌ پ‍وش‍اک‌در خ‍اورم‍ی‍ان‍ه، ‏ن‍ش‍ر دان‍ش‌، سال 17، ش 1، شماره پیاپی ۹۲ ، ب‍ه‍ار ۱۳۷۹، ص‌۷۶ - ۷۹.
‏دراین مقاله درباره کتاب  زب‍ان‍ه‍ای‌ پ‍وش‍اک‌در خ‍اورم‍ی‍ان‍ه‌ به زبان انگلیسی، نوشته نانسی ل‍ی‍ن‍دس‍ف‍ارن‍ات‍اپ‍ر و بروس ای‍ن‍گ‍ه‍ام،‌ بحث شده است.

5 - ن‍ق‍ش‌و ن‍گ‍اره‍ای‌ س‍ردر خ‍ان‍ه‌ه‍ای‌ ق‍دی‍م‌ ت‍ه‍ران، ‏ ن‍ش‍ر دان‍ش‌، س‍ال‌۱۳، شماره‌۵، م‍رداد، ش‍ه‍ری‍ور ۱۳۷۲، ص 43 -46، باز چاپ در کتاب نقد و نظر، ص 173 – 181.
‏در این مقاله درباره  کتاب ن‍ق‍ش‌و ن‍گ‍اره‍ای‌ س‍ر در خ‍ان‍ه‌ه‍ای‌ ق‍دی‍م‌ ت‍ه‍ران‌نوشته افسانه ح‍اج‍ی‌ع‍ل‍ی‍م‍ح‍م‍دی‌بحث و بررسی شده است.

6 - گ‍وش‍ه‌گ‍ی‍ر ب‍ورگ‌لارن‌ع‍ل‍ی‍ه‌ دان‍ش‍م‍ن‍دان‌دروغ‍ی‍ن، ‏ ک‍ل‍ک‌، شماره‌۴۲، ش‍ه‍ری‍ور ۱۳۷۲، ص 157 – 161 .
‏در این مقاله درباره کتاب دان‍ش‍م‍ن‍دان‌دروغ‍ی‍ن‌ اثر آرنولد ون‌ج‍ن‍پ‌ بحث و بررسی شده است.

7 - گ‍وش‍ه‌گ‍ی‍ر ب‍ورگ‌لارن‌ و بکرزائی انسان، ‏ ک‍ل‍ک‌، شماره‌۶۱ - ۶4، ف‍روردی‍ن‌ ـ ت‍ی‍ر ۱۳۷۴، ص‌۱۴۵ ـ ۱۵۲.
‏دراین مقاله داستان ب‍ک‍رزای‍ی‌ ان‍س‍ان‍ی‌ نوشته آرنولد ون‌ج‍ن‍پ‌ به فارسی ترجمه شده است.

8 -  نگاهی به ترجمه انگلیسی کتاب طب نبوی، نشر دانش‏ ، شماره 95، بهمن  1379،  ص 55-60.
دکتر بلوکباشی در این مقاله ترجمه انگلیسی کتاب طب نبوی ، اثر ابن قیم جوزیه را که جانسون پنلوپه ترجه کرده نقد و بررسی کرده است .

9 - روابط خانوادگی در ادبیات عامه ایران، نوشته الول-ساتن، ترجمه علی بلوکباشی، در کتاب به نگار، به کوشش علی دهباشی، تهران، به نگار، 1368، ص 34 – 54، بازچاپ در کتاب  نقد و نظر، ص 211 – 219 .

10 - اسلام درعمل : عقاید دینی در یک روستای ایران، نشر دانش، سال 10، شماره 4، خرداد و تیر 1369، ص 72 – 77، بازچاپ در کتاب نقد و نظر، ص 81 – 99 .
در این مقاله  کتاب اسلام در عمل به زبان انگلیسی، نوشته راینهولد هانس لوفلر معرفی و بررسی و نقد شده است.

11 – عقائد النسا  (کلثوم ننه)، نوشته آقا جمال خوانساری، به کوشش علی بلوکباشی، کتاب هفته، شماره 17 ، 15 بهمن 1340، ص 162 – 168، و شماره 18، 22 بهمن 1340، ص 169-174، و شماره 19، 28 بهمن 1340 ص 168 – 177، بازچاپ در کتاب نقد و نظر 109-117.

12 - زنان‌د‌هکوه، نشر د‌انش‌، سال 10‌، ش۲، بهمن‌- ‌اسفند ۱۳۶۸، ص 59-62. باز چاپ در کتاب نقد و نظر ص 119 – 131.
در این مقاله کتاب زنان دهکوه، به زبان انگلیسی، نوشته اریکا فریدل معرفی و بررسی و نقد شده است.
    
13 - اقوام مسلمان جهان : پژوهش مردم نگارانه، آدینه، شماره 21، اسفند 1366، ص 17-18، باز چاپ در کتاب نقد و نظر 135 – 139.

14 - جاده ابریشم، گذرگاه کهن مبادلات فرهنگی و دینی، کلک، شماره 41، مرداد 1372، ص 150 - 152، بازچاپ در کتاب نقد و نظر، ص 141-146. 

15- مسئله اقلیتهای ملی در شوروی، کلک، شماره 41، مرداد 1372، ص 152 – 157، بازچاپ در کتاب نقد و نظر، ص 147 – 155 .

16 -  کوچنده : یک سال در زندگی یک  ایلیاتی قشقایی، کلک، شماره های 89 – 93، مرداد و آذر 1376، ص 385-386 ، بازچاپ در کتاب نقد و نظر، ص  157 – 161 .

17 - دانشنامه میسری: اثری کهن و منظوم در دانش پزشکی، آدینه، شماره 21، اسفند 1366، ص 7 ؛ بازچاپ در کتاب نقد و نظر، ص  165 – 172.

18 - مردم شناسی تاریخی سرزمین های اسلامی خاورمیانه، کلک، شماره 89 – 93، مرداد و آذر 1376، ص 388 – 389، بازچاپ در نقد و نظر 101 – 105

19 - فرهنگ نامه مصور خدایان، دیوان و نمادهای بین النهرین باستان، کلک، شماره 89 – 93، مرداد و آذر 1376، ص 386 – 387؛ بازچاپ در کتاب نقد و نظر، ص 51 – 54 .

  ترجمه :
1- تحلیل‌فر‌هنگی‌‌از تر‌انه‌‌ها‌ی‌بویر‌احمد‌ی‌، نوشته اریکا فریدل، فصلنامه مردم‌شناسی‌و فر‌هنگ‌‌عامه‌‌ایر‌ان، شماره‌۳، زمستان ۱۳۵۶، ص 134 – 140.

2- بابائی، دانشنامه جهان اسلام، زیر نظر غلامعلی حداد عادل، بنیاد د‌ایرة‌المعارف‌ ‌اسلامی‌، جلد 1، 1375، ص 56.

3 - باهله، دانشنامه جهان اسلام، زیر نظر کاظم‌موسو‌ی‌بجنورد‌ی‌. تهر‌ان‌: مرکز د‌ایرة‌المعارف‌بزرگ‌‌اسلامی‌،  جلد 1     

4 - پراکندگی کنونی بربرها، دانشنامه جهان اسلام، زیر نظر غلامعلی حداد عادل، بنیاد د‌ایرة‌المعارف‌ ‌اسلامی‌، جلد 2، 1375، ص 642-644.

5 - بقاره، دانشنامه جهان اسلام، زیر نظر غلامعلی حداد عادل، بنیاد د‌ایرة‌المعارف‌ ‌اسلامی‌، جلد 3، 1375، ص 599.

6 – دین بربر، دانشنامه جهان اسلام، زیر نظر غلامعلی حداد عادل، بنیاد د‌ایرة‌المعارف‌ ‌اسلامی‌، جلد 2، 1375، ص 644-646.

پاره ای از نشست های علمی دورن و بیرون مرزی :

1 -   کنفرانس« استقرار انسان»، ونکور/ کانادا، 1376 .

2 - «حفظ میراث فرهنگ ملی»، مجمع بین المللی  موزه ها (ایکوم)، مسکو و سنت پترزبورک، اتحاد جماهیر شوروی، 1977.

3 – کنفرانس «هنر ومعماری در دوره قاجار»، دانشگاه سواس SOAS، لندن/ انگلستان، 1999.

4 - «سمپوزیم بین رشته ای به مناسبت یک صدمین سالگرد پروفسور مارگارت مید»، کتابخانه کنگره آمریکا، وانگتن دی. سی. ، آمریکا، 2001.

5- همایش «سیمای شهر تهران»، فوروم دوایماژ، اریس/فرانسه، 2003.

6 – همایش «پل فرهنگی ارمنستان و ایران»، ایروانن/ارمنستان، 2004.

7 – کنفرانس «شناخت فرهنگ شیعه در ایران»، دانشگاه اوساکا، اوساکا/ژاپن، 2008

8 - سخنرانی در نشست  « انگاره سازی از فرهنگ عاشورایی در هنر تجسمی و نمایشی» سخنرانی با موضوع انگاره سازی از فرهنگ عاشورایی در هنرهای تجسمی و نمایشی، فرهنگستان هنر، شهریور 1385

9 -  «تاثیر روابط ایرانیان و ارمنیان بر رفتارهای فرهنگی- آیینی»، ایروان- ارمنستان، 18 – 25 خرداد 1383/2004.

10 -   نخستین همایش تخصصی پارچه، پوشاک سنتی و طراحی لباس

11 -  «سهم انسان شناسان خارجی در ایران شناسی»، کنفرانس «دیدگاه های مردم شناسی در ایران وچشم انداز آن در قرن بیست و یکم» ، دانشگاه گوته، سال 2004  .

12 - «ایل پژوهی میرزا حسن حسینی فسائی در جغرافیای تاریخی فارسنامه ناصری»، کنگره بزرگ فارس شناسی، شیراز، 1-3 اردیبهشت 1384.


 درباره ایشان :
1 - پژو‌هشگر‌ان‌برگزیده‌، نشر د‌انش، سال‌‌هفد‌هم‌، ۳، پاییز ۱۳۷۹، ص۸۱     

2 - م‍ردم‌ش‍ن‍اس‍ی‌ در ادب‍ی‍ات‌ ای‍ران‍ش‍ن‍اس‍ی‌، ه‍م‍ش‍ه‍ری‌، ۲ خ‍رداد ۱۳۸۳، ص‌۷.
در این مقاله اندبشه های دکتر بلوکباشی مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.

 3 - س‍ی‌س‍ال‌ پ‍ژوه‍ش‌در ف‍ره‍ن‍گ‌م‍ردم‌، بهزاد ص‍دی‍ق‍ی‌، ف‍ره‍ن‍گ‌و پ‍ژوه‍ش‌، شماره ۱۰۰، ۲۶ آذر ۱۳۸۱
، ص‌۲۲ - ۲۳.
در این مقاله درباره دکتر علی ب‍ل‍وک‍ب‍اش‍ی‌و آثار ایشان بحث شده است.
   
4 - نوروز، کتابها و پژو‌هشگر‌ان‌: ‌علی‌بلوکباشی‌، کتاب‌‌هفته، شماره‌، ۲۵ ‌اسفند ۸۰، ص 33-34،

5 - ع‍ل‍ی‌ ب‍ل‍وک‍ب‍اش‍ی، سایر م‍ح‍م‍دی‌، ای‍ران‌، ۲۳ ت‍ی‍ر ۱۳۸۴، ص‌۲۴.
‏در این مقاله درباره دکتر بلوکباشی بحث شده است.

6 - راوی‌ رف‍ت‍اره‍ای‌ ف‍ره‍ن‍گ‍ی، کامبیز خ‍داب‍خ‍ش‍ی‌، ای‍ران‌، ۴ ب‍ه‍م‍ن‌۱۳۸۳، ص‌۹.
در این مقاله شرح حال دکتر بلوکباشی آمده است.

فهرست عناوین برخی گفتگوها که منابع آنها به دست آمد :
1 -  مصاحبه ضرورت بازسازی آیین‌های نوروزی متناسب با نیازهای روز حس می‌شود: گفتگو با علی بلوکباشی به نقل از مجله چشم انداز، شماره فروردین 85 قابل مشاهده در
http://iras.ir/Refrence/View_artf.asp?id=2237

 2 - فر‌از و فرود نمایش‌قدسیانه‌تعزیه‌در فر‌ایند تحولات‌‌اجتما‌عی‌، فر‌هنگی‌و ‌اقتصاد‌ی‌جامعه‌‌ایر‌ان‌، کتاب‌ماه‌‌هنر، شماره 77، فروردین‌و ‌اردیبهشت 1381، ص 4- 12 .     
مقاله‌حاضر حاصل‌گفت‌و گویی‌ با دکتر ‌علی‌بلوکباشی‌است.

3 -  از ایران چه میدانم، مصاحبه علی دهباشی با دکتر علی بلوکباشی، مجله بخارا، شماره 17، فروردین و اردیبهشت 1380

منبع زندگی نامه :
ع‍ل‍ی‌ ب‍ل‍وک‍ب‍اش‍ی، سایر م‍ح‍م‍دی‌، ای‍ران‌، ۲۳ ت‍ی‍ر ۱۳۸۴، ص‌۲۴
شنبه، 6 بهمن 1386

 

 

کلیه حقوق این پایگاه، برای پایگاه اطلاع رسانی انسان شناسی و فرهنگ محفوظ است.