فهرست
غذا و فرهنگ: کارول کونیهان و پنی ون استریک، چاپ 1997 روتلج،424ص.
هر چیزی که برای افراد ،دارای اهمیت باشد به غذا مرتبط است،بدین معنا که غذا نشان دهنده ی تفاوت ها و تقویت کننده ی قیدهای اجتماعی است. هر چند مقوله ی غذا ، برای همه ی مردم پیش پا افتاده و به اصطلاح "دم دست" به نظر می رسد اما (چگونگی و ماهیت فرهنگی ان)بیانگر تفاوت های بسیاری از سفره ای تا سفره ای دیگر است.( و این تفاوت ها نا شی از مواد غذایی ، ذائقه ها و فرهنگ های گوناگون در تغذیه است.)
" غذا و فرهنگ "،یک نگاه کلی و جهانی به نهادهای اجتماعی و نقش اقتصادی – سیاسی غذا دارد .دست اندرکاران این متن، بعضی معانی غذا و خوردن را در فرهنگ های گوناگون با رویکرد ویژه ای به تعاریف متفاوت مردان و زنان از خودشان به واسطه ی عادت ها و روش های غذایی خود ، مورد آزمایش و بررسی قرار داده اند.
مقاله های این نوشتار،گویای این حقیقت اند که چگونه هم عادت ها و هم باورهای غذایی، جهانی کوچک از هر یک از فرهنگ ها به دست می دهد و همچنین به فهم و ادراک ما از رفتارهای انسانی یاری می رساند.
این متن در بردارنده ی دورنمایی از انسان شناسی ، تاریخ ،روانشناسی،فلسفه وجامعه شناسی مربوط به غذا است،در حالی که بسیاری از موانع تربیتی و نطام مند را زیر پا می گذارد و از این رهگذار ، هدفی ویژه را دنبال می کند.
نقطه ی آغاز این متن با به تصویر کشیدن توانایی ها و قابلیت های غذایی برای انتقال مفاهیم نمادین است و در گام پسین ، مخاطب را با طیف
گسترده ی از موضوع ها آشنا می سازد،سپس این مقاله ها توجه خواننده را به این موضوع جلب می کند که عادت های دادن ،گرفتن و رد کردن غذا (بر سر سفره ،میز غذا و یا در محافل گوناگون) چگونه آ غاز می شود و از این طریق ، قیود اجتماعی را پایدار یا سست می کنند.
(در حقیقت فرهنگ پشتوانه ی ایجاد و حضور غذاها در سفره و میزغذا و فرهنگ خوردن و عادت های غذایی است که بسیاری از مسائل انسان شناسی ،تاریخ و جامعه شناسی هر اجتماعی را آشکار می کند و از این رهگذار می توان به رفتارهای انسانی آن جامعه پی برد.)
مقاله های این کتاب به بررسی روابط میان تصویر بدنی ،خوردن و توان جنسی نیز در جوامع گوناگون می پردازد و توجهی ویژه به رابطه ی متناقض و ویژه ی مبان زنان و غذا دارد. مورد دیگری که در این مقاله ها برای مخاطب به تصویر کشیده شده ، روابط میان نقش و جایگاه غذا با صنایع غذایی ،قدرت سیاسی و استیلای استعماری است.
دست اندر کاران این متن عبارتند از:
رولان بارت،سوزان بوردو،کارولین واکر بینوم ،ام-اف-کی فیشر،آنا فرد،جک گوری،کلود لوی استروس ،مارگارت مید و الیزا –جی-سوبو.
دراین کتاب از آن جا که با مقاله های متفاوت از نویسندگان گوناگونی رویارو هستیم،با سبک نوشتاری متفاوتی نیز برخورد می کنیم. شیوه ی نگرش نویسندگان و دست اندر کاران حاضر در این نوشتار با پدیده های فرهنگی و ارتباط نزدیکشان با غذا ،شیوه ای ساده و معمول و خالی از هر گونه پیچیدگی ها است.آنان در این نوشتار،کنش و واکنش های رفتاری ساده ی مردم را بر اساس خوراک و تغذیه مورد بررسی و آزمایش قرار می دهند و به بیان عناصر ارتباطی غذا و فرهنگ در قالب های انسان شناسی ،تاریخ،فلسفه، و جامعه شناسی می پردازند.
این کتاب که در 424 صفحه گنجانده شده دارای 19 بخش و یک نمایه است.
هر کدام از این بخش ها یک مقاله را در بر می گیرد که برآیند هم فکری و آزمایش نویسندگان است.
این بخش ها عبارتند از:
1- مفهوم و نقش غذا
2- مثلث پختنی ها
3- ابداع یک غذا
4- نشانه شناسی غذا در کتاب مقدس
5- خوک، خوراک مکروه
6- ارزش طبی سنتی غذا
7- هم سفره ای و روزه داری
8- اشتها به عنوان محرک
9- اختلاف و تفاوت (غذایی)
10- بخش اصلی مواد غذایی و بدن
11- روحیه ی زن سیاه پوست و غذا
12- اقتصاد سیاسی غذا
13- غذای صنعتی
14- متمدن کردن اشتها
15- شیرینی فراهم کردن غذا در زمانی کوتاه
16- سیاست های تغذیه ی نوزادان از سینه ی مادر
17- گرسنگی، سوء تغذیه ، فقر و تنگدستی
18- ورای افسانه ی گرسنگی