طراحی فضای شهری : نگرشی بر فرایندهای اجتماعی- مکانی(بهنوش شمس الهی)

Marefiketab-shahr-shamsolahi.jpg

طراحی فضای شهری : نگرشی بر فرایندهای اجتماعی- مکانی/ نوشته علی مدنی پور؛ ترجمه فرهاد مرتضایی- تهران: شرکت پردازش و برنامه ریزی شهری، 1379.

ارتقاء سطح کیفی زندگی انسانها در ابعاد مختلف همواره یکی از اهداف اصلی و اساسی بوده که علوم مختلف در زمینه های انسانی ، فنی ، طبیعی و ... آنرا دنبال نموده اند و دانش طراحی شهری نیز در همین راستا در جهت بهبود کیفی فضاهای شهری به عنوان تجلی گاه روابط اجتماعی شهروندان شکل گرفته و تکامل یافته ، اما نکته قابل تامل در رابطه با این شاخه از دانش شهری این است که ؛ چرا تا به امروز نتوانسته ایم به یک تعریف جامع که مورد نظر و توجه عموم پژوهشگران و متخصصان دراین حوزه قرار گیرد دست یابیم؟ دکتر علی مدنی پور ، مدیر گروه تحقیق تحصیلات تکمیلی دانشکده معماری ، برنامه ریزی و طراحی محیط دانشگاه نیوکاسل انگلستان ، در اثری تحت عنوان " طراحی فضای شهری " به سؤال مذکورپاسخ داده و زمینه های عدم دسترسی به تعریفی قابل قبول از طراحی شهری  را تشریح نموده است . وی وجود ابهامات در این دانش شهری را به عنوان عاملی بازدارنده در رسیدن به تعریفی جامع از" طراحی شهری " عنوان داشته و معتقد است که می بایستی تلاشی انجام گیرد تا عناصری ، که سبب شکل گیری و ظهورسردرگمی ها و ابهامات در تعیین حدود وجوانب طراحی شهری گشته اند ،  شناسایی گردند ودر این صورت است که قادر خواهیم گشت تا به تعریفی جامع دست یابیم بدین منظور ایشان در کتاب خود به هفت زمینه که منجر به ارئه تعاریف گوناگون از طراحی شهری می شوند اشاره نموده و آنها را مورد تحلیل قرار می دهد که زمینه های ابهام برانگیز از نظر وی عبارتند از : 1. مقیاس بافت شهری که طراحی شهری به آن می پردازد ( طراحی شهری کلان یاریزمقیاس ) 2. تاکیدات بصری یا مکانی طراحی شهری ( طراحی شهری به مثابه تصاویر زیبا ، طراحی شهری به مثابه زیباشناسی محیط شهری)

3. طراحی شهری به مثابه مدیریت اجتماعی و یا مکانی

4. رابطه میان فرایند و محصول در طراحی شهری
5. رابطه میان مشاغل متفاوت و فعالیتهایشان
6. ارتباط بخش خصوصی و یا عمومی در طراحی شهری
7. طراحی به مثابه فرایندی عینی- منطقی یا ذهنی- بیانی ( که مولف این زمینه را از سه زاویه به تحلیل کشیده است ؛ طراحی شهری به مثابه فرایندی فنی  " خرد گرایی ابزاری " ، طراحی شهری به مثابه فرایندی اجتماعی " تعامل اجتماعی " و طراحی شهری به مثابه فرایندی خلاق " فعالیت هنری").

 مولف در اثر خود ضمن پرداختن به مباحثی پیرامون طراحی شهری ، که مختصر به آن پرداخته شد، موضوع فضا را نیز به شکل مفصل مورد کنکاش قرار داده و به بیان رویکردهایی که در رابطه با فضا در طول سالیان متمادی شکل گرفته ، پرداخته است . وی در ابتدا به تشریح فضای مطلق و رابطه ای و نظریات کانت و لایبنیتس وسپس فضای فیزیکی و اجتماعی از دیدگاه کولکوهن پرداخته  و در ادامه نیز فضای ذهنی و واقعی در دیدگاه برنارچومی ، فضای انتزاعی از دیدگاه لفور ، فضا و زمان ونقش زمان در رسیدن به درکی صحیح از فضا و تحرک وپویایی فضایی ، هویت مکانی را عنوان می دارد و تاکید دارد که در درک فضاهای شهری بایستی ابعاد فیزیکی ، نمادین و اجتماعی آنرا به صورت همزمان مورد توجه قرار داد . دکتر مدنی پور در ادامه مباحث خود پیرامون " فضا " به ارائه چارچوبهای ساختاری فضای شهری  می پردازد و مطالبی را پیرامون شکل شهر ، اکولوژی ساختار شهری ، ساختار درونی شهر و مرفولوژی شهری مطرح می نماید و نیز شهر را بر اساس دو رویکرد زیباشناسانه ( شهر به مثابه اثر هنری ) و کارکردگرایانه ( شهر به مثابه مظهر کارکردها ) مورد تحلیل وبررسی قرار می دهد . دکتر مدنی پور در کتاب خود به " نشانه ومعنا " در فضاهای شهری توجه ویژه داشته و به آراء اندیشمندانی چون پیرس ، دوسوسور ، گاتد ینر ، لاگوپولوس و آلفرد شولتس در این زمینه پرداخته است همچنین وی ترس وجنایت در فضاهای شهری و نقش طراحی شهری  در کاهش جرایم شهری و نیز فراهم آوردن محیطهایی امن برای زنان جهت حضور موثر و به دور از تنش و نگرانی در فضاهای شهری را مورد توجه قرار داده است . مولف در پایان کتاب به ارائه مباحثی در رابطه با ضابطه دار ساختن شکل شهر نیز پرداخته است . 

                                                                                                

                                                                                   
 


                                                                                             
                                                                                                  




 
کلیه حقوق این پایگاه، برای پایگاه اطلاع رسانی ناصر فکوهی محفوظ است.