شهرسازان ایرانی در ابتدای قرن حاضر، اغلب به دلیل نادیده‌گرفتن بافت‌های تاریخی و اجتماعی و منهدم کردن ساختار سنتی محلات و بخش‌های کارکردی شهر قدیم با تحمیل خیابان‌های مستقیم و شبکه شطرنجی معابر مورد انتقاد شدید شهرسازان امروزی هستند. ما در این مقاله قصد دفاع از اقدامات شهرسازان گذشته را نداریم، اما بنابر تذکر گادامر که معتقد است واقعه‌‌ی فهمْ زمانی اتفاق می‌افتد که افق معنایی طرفین تا حد ممکن به هم نزدیک شود، تلاش نموده‌ایم برای نزدیک نمودن افق معنای شهرسازان امروز با شهرسازان گذشته، با التفاتی به تاریخ اجتماعی شهر یزد در قرن گذشته، به عنوان نمونه، در مورد نقطه‌نظر شهرسازان گذشته در مورد این شهر، فرضیاتی را مطرح کنیم. در نهایت، این نتیجه حاصل شد که برخلاف شهرسازان امروز که محله و محله‌گرایی را میراث ارزش‌مندی از گذشته می‌دانند، برای شهرسازان ابتدای قرن، با توجه به تاریخ اجتماعی شهر یزد، محله بیش از هر چیز گروه‌های همبسته در تقابل و تخاصم با محلات دیگر بوده است، که به پشتوانه لوطیان محل سعی در تامین امنیت افراد محل داشته است. چنین تکثر قدرتی در شهر می‌توانسته برای اندیشه‌های متجدد شهرسازان یکی از مهم‌ترین موانع تحقق شهر مدرن باشد، بنابراین، برای فهم دلایل شهرسازان در عدم توجه به بافت تاریخی و اجتماعی شهر می‌باید به این زمینه تاریخی توجه داشت.

برای خواندن این مقاله در اینجا کلیک کنید.

این مقاله نخستین بار در فصلنامه انسان شناسی شماره 4 بهار 1387 منتشر شده است و برای تجدید انتشار به وسیله سردبیر در اختیار انسان شناسی و فرهنگ قرار گرفته است.