یکی از تزهایی که نولیبرالیسم، سال های سال است بر آن تاکید دارد، پیوستگی میان لیبرالیسم اقتصادی و لیبرالیسم سیاسی است، به گونه ای که تقریبا از نوعی خودکار بودن این رابطه دفاع کرده و بر آن است که با لیبرالی یا کالایی و خصوصی شدن روابط اقتصادی دیر یا زود ما را به آزادی نظام سیاسی می رساند. صرف نظر از آنکه این تز نیز مطرح است که خود لیبرالیسم اقتصادی بر اساس اصل سرریز ثروت در سطح گروه کوچکی از نخبگان باقی نمانده، بلکه به کل جامعه تسری می یابد... ادامه مطلب

نه در سال های پس از جنگ جهانی دوم، زمانی که جان مینارد کینز، اقتصاد دان و سیاستمدار برجسته بریتانیایی، نسبت به خطرات ایجاد یک نظام یک پارچه جهانی در حوزه اقتصادی، افزایش اهمیت مبادلات پولی در آن، و لزوم پرهیز از پیوند دادن نظام های پولی با یکدیگر و وارد شدن به بازی های پیچیده ارزی اخطار می داد؛ و نه بیست سال پس از آن، هنگامی که شکست برنامه های توسعه ای که بانک جهانی و صندوق بین المللی پول بر خلاف نظرات کینز پیش گرفتند، و سیاست خروج از استناد به طلا به مثابه محور اقتصادی به سود یک پول ملی (و در نتیجه سیاسی) یعنی دلار، هر روز بیش از پیش مشکلات و خطرات نظامی شدن جهان را لااقل در نطفه نشان دادند، و ایمانوئل والرشتاین نظریه معروف نظام جهانی را تدوین کرد، کسی تصور نمی کرد که در آستانه قرن بیست و یکم وضعیت جهان به گونه ای باشد که امروز شاهد آن هستیم... ادامه مطلب

تخریب زبان به مثابه ظرف اندیشه، بی شک به تخریب اندیشه، منجر می شود و هر چند نمی توان درباره میزان این تخریب با قاطعیت سخن گفت و باید آن را بنا بر فرهنگ یا گروه فرهنگی و موقعیت اجتماعی و زمانی-مکانی و بسیاری از عوامل دیگرِ تعیین کننده، نسبی کرد، اما در یک امر نمی توان تردید داشت و آن اینکه تخریب اندیشه با منشاء زبان شناختی به صورت های مختلف و در قالب های کلی یا جزئی و در کوتاه یا درازمدت، نه فقط در سطح گفتمان های اجتماعی و فردی( که چیزی بدیهی است) بلکه از خلال ساختارهای چرخه ای در سطح رفتارهای فردی و اجتماعی و میان کنش های جامعه نیز، خود را نشان خواهد داد... ادامه مطلب

باراک اوباما امروز، 15 خرداد 1387، رسما به عنوان نامزد حزب دموکرات برای انتخابات نوامبر 2008 ریاست جمهوری ایالات متحده اعلام می شود و بدین ترتیب برای نخستین بار در تاریخ این کشور یک سیاه پوست (هر چند دو رگه) تا آستانه کاخ سفید پیش می آید. شخصیت کاریزمایی اوباما، که بی شک از امروز زرادخانه حزب جنگ طلب جمهوری خواه تمام تلاش خود را خواهد کرد تا مک کین را در برابرش بسیج کرده و شاید بیش از هر چیز پیشینه ای اسلامی در تبار اوباما را نشان بگیرد، یکی از بزرگترین سرمایه های وی تا کنون در این انتخابات بوده است؛ اما نباید از نظر دور داشت که یک تیم قدرتمند تبلیغاتی و استراتژیک، نفرت مردم آمریکا از جرج دبلیو بوش که دو جنگ بیهوده به راه انداخت و... ادامه مطلب

داستان فردوسی و شاهنامه اش در کشور ما سرگذشت غریبی داشته است، در سال های نخست انقلاب اسلامی ما با واکنشی اغلب تند و اگر خواسته باشیم با ملایمت بسیار سخن بگوئیم با نوعی نفی کمابیش روشن نسبت به این “شاهکار ادبیات ایران” و “بنیان گذار فرهنگ ایرانی“ در گفتمان های عمومی حوزه قدرت روبرو بودیم که ظاهرا توجیه این واکنش در سوء‏استفاده ای بود که رژیم گذشته برای توجیه دیکتاتوری نظامی خود از این میراث و به طور کلی میراث ایران باستان می کرد تا با انتساب قدرت پادشاهی به قدرت ایزدی، زورگویی ها و تبعیض ها و یک سیستم به ظاهر مدرن اما در واقع به شدت گذشته گر، بی سامان و بی عدالت را توجیه کند... ادامه مطلب

آمریکای آینده‏، شاید از سال های دبلیو جرج بوش، به مثابه یک کابوس یاد کند و تلاش کند همچون آلمان پسا فاشیستی این سال ها را به تاریک ترین گوشه های حافظه خویش براند. سال هایی که آمریکا را به نفرت آورترین و وحشیانه ترین کشور جهان در چشم ساکنان سایر نقاط کره خاکی بدل کردند، سال هایی که اعتبار دموکراتیک دویست ساله این کشور را تا حد زیادی به باد داده و شرایط درونی آن را به حادترین وضعیت ممکن نزول دادند. البته این ادعای نادرستی نیست که تمایلات نظامی گرا و پرخاش جویانه آمریکا با بوش آغاز نشده بود و به نوعی باید دلایل ریشه ای آنها را در خود سیستم جست، اما اگر منصف باشیم و دوران ریاست جمهوری او را حتی با بدترین رئیس حمهور های محافظه کار این کشور( ریگان و بوش پدر)و یا کشورهای دیگر توسعه یافته ( مارگارت تاچر) مقایسه کنیم‏ به سرعت به این نتیجه خواهیم رسید که هیچ یک از این رهبران برغم آنکه در دوران خود موضوع شدیدترین انتقادات داخلی و بین المللی بودند‏، به هیچ رو نه کشورهای خویش و نه موقعیت بین لمللی را به وضعیت اسفباری که بوش به آنجا رسید‏، نرسانده بودند. .. ادامه مطلب

شعار «ببخشیم و فراموش نکنیم» به مثابه توصیه ای انسانی و دگردوستانه، شعاری نیست که بتوان با آن «مخالف» بود. اما موافقت با این شعار نیز شاید تنها در رویکردی سطحی نگرانه و بدون توجه به عمق پیچیدگی جوامع کنونی انسانی و سازوکارهای کنش میان افراد و نهادها و نقش بیش از پیش پر اهمیتی که ساختارهای ذهنی در این روابط و مبادلات میان آنها ایفا می کنند، امکان پذیر باشد. هم از این روست که شاید بتوان در برابر این شعار ، پرسش دوگانه ای را مطرح کرد: چه کسی باید ببخشد؟ و چه کسی نباید فراموش کند؟ ادامه مطلب

جهانی شدن، انقلاب اطلاع‌رسانی و رسانه‌ای، حرکت از نوشتار به تصویر و عریانی تصاویر همگی گویای عصر نوینی است که از واپسین سال‌های دوران جنگ سرد آغاز شده است. جهانی شدن، با فشردن و درهم‌آمیختن گزیرناپذیر فرهنگ‌ها و انسان‌ها، فاصله‌ها را از میان برداشت. «فاصله»، در مفهوم مکانی و زمانی، اکنون بسیار کم‌تر بر روابط انسان‌های سرتاسر گیتی حاکم است. ادامه مطلب

درک از دموکراسی به مثابه یک واقعه بنیانگذاری شده، درکی است بیشتر حاصل یک رویکرد اسطوره ای و ذهنیتی شکل گرفته درون افسون سازی ها و افسون یابی های جدید تا حاصل فهم تجربه تاریخی دموکراسی های موجود در جهان و تحلیل فرایندهای بسیار پیچیده ای که به شکل گیری این دموکراسی ها کشیده اند. درک اسطوره ای این مشکل را در بر دارد که در باز تفسیر خود در اشکال حقوقی یا سیاسی خویش می تواند به گزاره هایی تقلیل گرایانه درباره دموکراسی منجر شود: در این دیدگاه ظاهرا می توان با تغییرات سیاسی – حقوقی و یا با رفتارهای اراده گرایانه سیاسی، دموکراسی را همچون یک سازوکار مدیریتی به سادگی «استقرار » داد. ادامه مطلب

پیروزی نیکلا سارکوزی، فرزند یک مهاجر اروپای شرقی ( مهمانی برای فرانسه که اکنون طبعا حاضر به پذیرش مهمانان جدید نیست)، مردی که دفاع از راست ترین ارزش های موجود در جامعه فرانسه را بدل به ابزاری موثر برای دست یابی به قدرت سیاسی در بالاترین رده آن کرد و تا به حدی پیش رفت که حزب راست افراطی لو پن او را متهم به «دزدی ادبی» از ادبیات خود کرد و از طرفداران خود خواست که به دلیل این عدم صداقت به او رای ندهند، موضوعی نه شگفت آور اما بسیار اندوهبار است. ادامه مطلب