تولد سینمای مستند را می توان مقارن با خود سینما دانست، بدین معنا که تاریخ سینمای مستند با تاریخ سینما و نمایش فیلم همراه است. اهمیت و ارزش این سینما را می توان در پیوند عمیق واقعیت و تصویر مستند جستجو کرد. در حقیقت فیلم مستند بازسازی صادقانه ی وقایع اطراف ماست. تصاویر مستند برای کسانی که پس از ما خواهند زیست تاریخی مصور و برای ما راهیست که در هیاهوی گذر زمان باقی بمانیم و فرهنگ ، رفتار و نگاهمان را به عنوان انسانهایی که در دل این رویدادها زندگی کرده اند به آیندگان عرضه کنیم... ادامه مطلب

اگر خواسته باشیم تنها با یک عبارت کوتاه از فیلم مستند شهروز توکل، یاد کنیم، بی اختیار خواهیم گفت: «در ستایش سادگی»؛ سادگی در زیبایی روزمرگی و سادگی در انسان هایی که زندگی را به همان صورتی که هست می پذیرند و نه ادعایی برای تغییر آن دارند و نه ادعایی برای کنار گیری از وظایف و رسالت هایی که برای خود در زندگی قائلند: آدم هایی که به زندگی در قالب های سخت تعهد یا عدم تعهد نمی اندیشند بلکه آن را در ساده ترین معانی اش در خدمت به مردمی که «نباید نانشان معطل بماند» می بینند... ادامه مطلب

این مستندهای بلند سه فیلم مهمی هستند که دربارة کوچ ایل بختیاری ساخته شده است. نخستین آن ها علف است که کارگردان آن مریان سی. کوپر با نگاهی شگفت زده به سفر هرسالة این ایل، پرداختی حماسی از این عمل به دست می دهد و از اتفاق دیگر فیلم های مهمی که پس از آن ساخته شد، با گوشة چشمی به همین فیلم، ساخته شده اند: علف مسیر کوچ ایل بختیاری را از قشلاق ( خوزستان ) به ییلاق ( بختیاری ) پی می گیرد و هر دو فیلم گوسفندان باید زنده بمانند و تاراز ( اثر فرهاد ورهرام ) به همین الگو وفادار مانده اند... ادامه مطلب

چند سال پیش به مناسبت مرور آثار سینمای مستند ایران در جشنوارة آمستردام هلند با پدیده‌ای روبه‌رو شدم که هنوز تأثیر آن در من هست و شاهد وجهی از رابطة تماشاگر و فیلم مستند بودم که ما از آن کم‌تر می‌دانیم و می‌بینیم و تجربه‌اش را نداشته‌ایم؛ در گذشته و هنوز هم. در گفت‌وگوهای تماشاگران با فیلم‌سازان، و بین خودشان، می‌دیدم که فیلم مستند برای آن‌ها تنها هنر نیست؛ آن هم هست البته؛ و تنها صنعت سرگرمی‌ساز و ابزار اطلاع‌رسان نیست؛ هرچند از آن هم دور نیست. فیلم مستند برای آن‌ها یک مسیر پروپیمان برقراری رابطه با دنیای دور از آن‌ها، دنیای دوروبرشان و دنیای حس و درون‌شان بود... ادامه مطلب

کتاب حاضر یکی از بهترین کتاب های مرجع درباره سینمای مستند است. اصولا پژوهش در هر علمی نیازمند در اختیار داشتن آثار منبع و مرجع (Reference) در حوزه آن علم است به صورتی که گذشته و چهره (Type) آن زمینه را به شیوه ای مختصر اما جامع و قابل استفاده بنمایاند. « فرهنگ فیلم های مستند سینمای ایران : از آغاز تا سال 1375» که به همت آقای مسعود مهرابی، نویسنده پرکار و صاحب آثار مرجع دیگری در زمینه سینما، به رشته تحریر درآمده به گونه ای فراهم گردیده که بتواند ابعاد مختلف سینمای مستند ایران را نشان دهد... ادامه مطلب

از سه فیلم سه جوان شهرستانی برای‌تان بگویم. بر گسل زاده‌ام (محمد تحسیری)، قوس بر قزح زنده‌رود (فرشاد احمدی دستگردی) فیلم‌سازان اصفهانی و شیر+‌‌‌زاد ساختة رضا فرهمند فیلم‌ساز مشهدی. شاید دوستان فیلم‌ساز خوش نداشته باشند شهرستانی خوانده شوند، اما بداعت و شور نهفته در موضوع، روابط آدم‌ها و پرداخت هر سه فیلم، رنگ و بو و «اوریژینالیتة» بومی دارد که نه‌تنها بد نیست بلکه خاص و بسیار جذاب است، به‌ویژه در کار فیلم‌سازانی که نگاه مدرن به فیلم‌سازی دارند. در یک کلام احساس می‌کنم هر سه فیلم سهمی از راحت و رها بودن و خودبیان‌گری‌شان را مدیون نفس کشیدن در فضا و حال‌وهوای شهر و اقلیم خود و انتقال این فضا به فیلم‌ان... ادامه مطلب

دریکی ازسال های دهه 1960 در قلب افریقا گونه جانوری نوینی در دریاچه ویکتوریا به شناسایی رسید که از آن به عنوان یک تجربه نوین علمی یاد شد: ماهی خاردار نیل، شکارچی سیری ناپذیر آبها که تقریبا کل گونه های ماهیان بومی را به کام خود می کشید. امروزه اما گوشت این ماهی نورسیده که با شتاب زادآوری می کند به سراسر جهان صادر می شود. هواپیمای باربری غول پیکر شوروی پیشین هرروز به زمین می نشیند تا آخرین صید جنوب را درازای محموله شمال به دور دست برد... ادامه مطلب

پیروزی اراده برجسته ترین فیلم تبلیغی سیاسی تاریخ سینما یکی ازساخته های ارزشمند لنی ریفنشتال،هنرمند و کارگردان بزرگ آلمانی است.این فیلم تصویرگر گردهمایی سال 1934 حزب نازی در نورمبرگ است. فیلم در بردارنده گزیده هایی از گفتار چند تن از سران حزب نازی در این گردهمایی و به ویژه گفتارهای آدولف هیتلر است که به تصاویراعضا پرشمار حزب برش می خورد. سفارش دهنده فیلم هیتلر بود و خود تهیه کننده اجرایی غیر رسمی آن به شمار می رود و نامش درعنوان بندی آغازین فیلم نمایان می شود... ادامه مطلب